Heydərbaba, ildırımlar caxanda,
Sellər, sular şaqqıldayıb axanda,
Qızlar ona səf bağlayıb baxanda,
Salam olsun şovkətuzə, eluzə,
Mənim də bir adım gəlsin diluzə.
Heydərbaba, kəhliklərin ucanda,
Kol dibindən dovşan qalxıb qacanda,
Baxcaların cicəklənib acanda,
Bizdən də bir mumkun olsa yad elə,
Acılmayan urəkləri şad elə.
Bayram yeli cardaxları yıxanda,
Novruzgulu, qar cicəyi cıxanda,
Ağ buludlar koynəklərin sıxanda,
Bizdən də bir yad eləyen sağ olsun,
Dərdlərimiz qoy dikəlsin, dağ olsun.
Heydərbaba, gun dalıvı dağlasın,
Uzun gulsun, bulaqların ağlasın,
Uşaqların bir dəstə gul bağlasın,
Yel gələndə, ver gətirsin bu yana,
Bəlkə mənim yatmış bəxtim oyana.
Heydərbaba, sənin uzun ağ olsun,
Dord bir yanın bulaq olsun, bağ olsun,
Bizdən sora sənin başın sağ olsun,
Dunya qəzəv-qədər, olum-itimdi,
Dunya boyu oğulsuzdu, yetimdi.
Heydərbaba, yolum sənnən kəc oldu,
Omrum kecdi, gələmmədim, gec oldu,
Hec bilmədirn gozəllərin nec oldu,
Bilməz idim dongələr var, donum var,
İtginlik var, ayrılıq var, olum var.
Heydərbaba, igid əmək itirməz,
Omur kecər, əfsus bərə bitirməz,
Namərd olan omru başa yetirməz,
Biz də, vallah, unutmarıq sizləri,
Gorəmməsək, halal edin bizləri.
Heydərbaba, Mirəjdər səslənəndə,
Kənd icinə səsdən-kuydən duşəndə,
Aşıq Rustəm sazın dilləndəndə,
Yadmdadı nə hovləsək qacardım?
Quşlar təkin qanad calıb ucardım.
Şəngulava yurdu, aşıq alması,
Gah da gedib orda qonaq qalması,
Daş atması, alma-heyva salması
Qalıb şirin yuxu kimi yadımda,
Əsər qoyub ruhumda, hər zadımda.
Heydərbaba, Quru golun qazları,
Gədiklərin sazax calan sazları,
Kənd-kovşənin payızları, yazları,
Bir sinema pərdəsidir gozumdə,
Tək oturub, seyr edirəm ozum də.
Heydərbaba, Qaracəmən caddası,
Covuşların gələr səsi, sədası,
Kərbəlaya gedənlərin qadası
Duşsun bu ac, yolsuzların gozunə,
Təməddunun uyduq yalan sozunə.
Heydərbaba, şeytan bizi azdırıb,
Məhəbbəti urəklərdən qazdırıb,
Qara gunun sərneviştin yazdırıb,
Salıb xalqı bir-birnin canına,
Barışığı bələşdirib qanına.
Goz yaşına baxan olsa, qan axmaz,
İnsan olan, xəncər belinə taxmaz,
Amma heyif, kor tutduğun buraxmaz,
Behiştimiz cəhənnəm olmaqdadır,
Zilhiccəmiz məhərrəm olmaqdadır.
Xəzan yeli yarpaqları tokəndə,
Bulud dağdan yenib kəndə cokəndə,
Şeyxulislam gozəl səsin cəkəndə,
Nisgilli soz urəklərə dəyərdi,
Ağaclar da Allaha baş əyərdi.
Daşlı bulaq daş-qumunan dolmasın,
Baxcaları saralmasın, solmasın,
Ordan kecən atlı susuz olmasın,
Deynə, bulaq, xeyrin olsun, axarsan,
Ufuqlərə xumar-xumar baxarsan.
Heydərbaba, dağın, daşın sərəsi,
Kəhlik oxur, dahlısında fərəsi,
Quzuların ağı, bozu, qərəsi,
Bir gedəydim dağ-dərələr uzunu,
Oxuyaydım: “Coban, qaytar quzunu”.
Heydərbaba, Sulu yerin duzundə,
Bulaq qaynar cay-cəmənin gozundə,
Bulaqotu uzər suyun uzundə,
Gozəl quşlar ordan gəlib kecərlər,
Xəlvətləyib bulaqdan su icərlər.
Bicin usru sunbul bicən oraqlar,
Elə bil ki, zulfu darar daraqlar,
Şikarcılar bildircini soraqlar,
Bicincilər ayranların icərlər,
Bir huşlanıb, sondan durub bicərlər.
Heydərbaba, kəndin gunu batanda,
Uşaqların şamın yeyib yatanda,
Ay buluddan cıxıb qaş-goz atanda
Bizdən də bir sən onlara qissə de,
Qissəmizdə coxlu qəmu qussə de.
Qarı nənə gecə nağıl deyəndə,
Kulək qalxıb qap-bacanı doyəndə,
Qurd kecinin Şəngulusun yeyəndə
Mən qayıdıb bir də uşaq olaydım,
Bir gul acıb ondan sora solaydım.
Əmməcanın bal bəlləsin yeyərdim,
Sondan durub us donumu geyərdim,
Baxcalarda tiringəni deyərdim,
Ay ozumu o əzdirən gunlərim,
Ağac minib, at gəzdirən gunlərim.
Həci xala cayda paltar yuyardı,
Məmmədsadıq damlarını suvardı,
Hec bilməzdik dağdı, daşdı, duvardı,
Hər yan gəldi, şıllaq atıb aşardıq,
Allah, nə xoş, qəmsiz-qəmsiz yaşardıq!
Şeyxulislam munacatı deyərdi,
Məşəd Rəhim ləbbadəni geyərdi,
Məşd Hacəli bozbaşları yeyərdi,
Biz xoş idik, xeyrat olsun, toy olsun,
Fərq eyləməz, hər nolacaq, qoy olsun.
Məlik Niyaz vərəndilin salardı,
Atın capıb, qıyqacıdan calardı,
Qırğı təkin gədik başın alardı.
Dolayıya qızlar acıb pəncərə,
Pəncərələrdə nə gozəl mənzərə!
Heydərbaba, kəndin toyun tutanda,
Qız-gəlinlər həna, piltə satanda,
Bəy gəlinə damnan alma atanda,
Mənim də o qızlarında gozum var,
Aşıqların sazlarıda sozum var.
Heydərbaba, bulaqların yarpızı,
Bostanların gulbəsri, qarpızı,
Cərcilərin ağ nabatı, saqqızı
İndi də var damağımda, dad verər,
İtgin gedən gunlərimdən yad verər.
Bayram idi, gecəquşu oxurdu,
Adaxlı qız bəy corabın toxurdu,
Hər kəs şalın bir bacadan soxurdu,
Ay nə gozəl qaydadı şal sallamaq,
Bəy şalına bayramlığın bağlamaq.
Şal istədim mən də evdə ağladım,
Bir şal alıb tez belimə bağladım,
Qulamgilə qaşdım, şalı salladım,
Fatma xala mənə corab bağladı,
Xan nənəmi yada salıb ağladı.
Heydərbaba, Mirzəmmədin baxcası,
Baxcaların turşaşirin alcası,
Gəlinlərin duzmələri, taxcası,
Hey duzulər gozlərimin rəfində,
Xeymə vurar xatirələr səfində.
Bayram olub, qızıl palcıq əzərlər,
Naxış vurub, otaqları bəzərlər,
Taxcalarda duzmələri duzərlər,
Qız-gəlinin fındıqcası, hənası,
Həvəslənər anası, qaynanası.
Bakıcının sozu-sovu, kağızı,
İnəklərin bulaması, ağızı,
Cərşənbənin girdəkanı, movizi,
Qızlar deyər: “Atıl-matıl, cərşənbə,
Ayna təkin bəxtim acıl, cərşənbə”.
Yumurtanı goycək, gullu boyardıq,
Caqqışdırıb sınanların soyardıq,
Oynamaqdan bircə məgər doyardıq?
Əli mənə yaşıl aşıq verərdi,
İrza mənə novruzgulu dərərdi.
Novruzəli xərməndə vəl surərdi,
Gahdan enib kuləşlərin kurərdi.
Dağdan da bir coban iti hurərdi,
Onda gordun ulaq ayaq saxladı,
Dağa baxıb qulaqların şaxladı.
Axşam başı naxırcılar gələndə,
Qoduqları cəkib vurardıq bəndə,
Naxır kecib gedib yetəndə kəndə
Heyvanları cılpaq minib qovardıq,
Soz cıxsaydı, sinə gərib sovardıq.
Yaz gecəsi cayda sular şarıldar,
Daş-qayalar seldə aşıb xarıldar,
Qaranlıqda qurdun gozu parıldar,
İtlər, gordun, qurdu secib ulaşdı,
Qurd da, gordun, qalxıb gədikdən aşdı
Qış gecəsi tovlələrin otağı,
Kətillərin oturağı, yatağı,
Buxanda yanar odun yanağı,
Şəbcorəsi, girdəkanı, iydəsi,
Kəndi basar gulub-danışmaq səsi.
Şuca xaloğlunun Bakı sovqəti,
Damda quran samavarı, sohbəti,
Yadımdadı şəsli qəddi, qaməti,
Cunəmməyin toyu donub yas oldu,
Nənəqızın bəxt aynası kas oldu.
Heydərbaba, Nənəqızın gozləri,
Rəxşəndənin şirin-şirin sozləri,
Turki dedim, oxusunlar ozləri,
Bilsinlər ki, adam gedər, ad qalar,
Yaxşı-pisdən ağızda bir dad qalar.
Yaz qabağı gun guneyi doəndə,
Kənd uşağı qar gullərin sovəndə,
Kurəkcilər dağda kurək zuvəndə,
Mənim ruhum elə bilin ordadır,
Kəhlik kimi batıb qalıb, qardadır.
Qan nənə uzadanda işini,
Gun buludda əyirərdi teşini,
Qurd qocalıb cəkdirəndə dişini,
Suru qalxıb dolayıdan aşardı,
Baydaların sudu aşıb-daşardı.
Xəccəsultan əmmə dişin qısardı,
Molla Bağır əmoğlu tez mısardı,
Təndir yanıb, tustu evi basardı,
Caydanımız ərsin ustə qaynardı,
Qovurğamız sac icində oynardı.
Bostan pozub gətirərdik aşağı,
Doldurardıq evdə taxta-tabağı,
Təndirlərdə bişirərdik qabağı,
Ozun yeyib, toxumların cırtdardıq,
Cox yeməkdən lap az qala catdardıq.
Vərzəğandan armudsatan gələndə,
Uşaqların səsi duşərdi kəndə,
Biz də bu yandan eşidib biləndə,
Şıllaq atıb bir qışqırıq salardıq,
Buğda verib armudlardan alardıq.
Mirzə Tağıynan gecə getdik caya,
Mən baxıram seldə boğulmuş aya,
Birdən işıq duşdu o tay baxcaya,
“Eyvay, – dedik, – qurddu”. Qayıtdıq qaşdıq.
Hec bilmədik nə vaxt gədikdən aşdıq
Heydərbaba, ağacların ucaldı,
Amma heyif cavanların qocaldı,
Toğluların arıqtayıb acaldı,
Kolgə dondu, gun batdı, qaş qərəldi,
Qurdun gozu qaranlıqda bərəldi.
Eşitmişəm yanır Allah cırağı,
Dair olub məsciduzun bulağı,
Rahat olub kəndin evi, uşağı,
Mənsur xanın əli-qolu var olsun,
Harda qalsa, Allah ona yar olsun.
Heydərbaba, Molla İbrahim var, ya yox?
Məktəb acar, oxur uşaqlar, ya yox?
Xərmən ustu məktəbi bağlar, ya yox?
Məndən axunda yetirərsən salam,
Ədəbli bir salami-malakəlam.
Xəccəsultan əmmə gedib Təbrizə,
Amma nə Təbriz ki, gələmmir bizə,
Balam, durun, qoyaq gedək əmmizə,
Ağa oldu, tifağımız dağıldı,
Qoyun olan yad gedibən sağıldı.
Heydərbaba, dunya yalan dunyadı,
Suleymandan, Nuhdan qalan dunyadı,
Oğul doğan, dərdə salan dunyadı,
Hər kimsəyə hər nə verib alıbdı,
Əflatundan bir quru ad qalıbdı.
Heydərbaba, yar-yoldaşlar dondulər,
Bir-bir məni coldə qoyub condulər,
Ceşmələrim, cıraqlaım sondulər,
Yaman yerdə gun dondu, axşam oldu,
Dunya mənə xərabəyi-Şam oldu.
Əmoğluynan gedən gecə Qıpcağa,
Ay ki cıxdı, atlar gəldi oynağa,
Dırmaşırdıq, dağdan aşırdıq dağa,
Məş Məmixan goy atını oynatdı,
Tufəngini aşırdı şaqqıldatdı.
Heydərbaba, Qara golun dərəsi,
Xoşginabın yolu, bəndi, bərəsi,
Orda duşər cil kəhliyin fərəsi,
Ordan kecər yurdumuzun ozunə,
Biz də kecək yurdumuzun sozunə.
Xoşginabı yaman gunə kim salıb?
Seyidlərdən kim qırılıb, kim qalıb?
A Mirqafar dam-daşını kim alıb?
Bulaq genə gəlib golu doldurur?
Ya quruyub, baxcaları soldurur?
A Mirqafar seyidlərin tacıydı,
Şahlar şikar etməsi qıyqacıydı,
Mərdə şirin, namərdə cox acıydı,
Məzlumların həqqi ustə əsərdi,
Zalimləri qılıc təkin kəsərdi.
Mirmustafa dayı, ucaboy baba,
Heykəlli, saqqallı, Tolstoy baba,
Eylərdi yas məclisini toy baba,
Xoşginabın abrusu, ərdəmi,
Məscidlərin, məclislərin gorkəmi.
Məcdussadat gulərdi bağlar kimi,
Guruldardı buludlu dağlar kimi,
Soz ağzında ərirdi yağlar kimi,
Alnı acıq, yaxsı, dərin qanardı,
Yaşıl gozlər cıraq təkin yanardı.
Mənim atam sufrəli bir kişiydi,
El əlindən tutmaq onun işiydi,
Gozəllərin axıra qalmışıydı,
Ondan sonra donərgələr dondulər,
Məhəbbətin cıraqları sondulər.
Mirsalehin dəlisovluq etməsi,
Mirəzizin şirin şaxsey getməsi,
Mirməmmədin qurulması, bitməsi,
İndi desək, əhvalatdı, nağıldı,
Kecdi-getdi, itdi-batdı, dağıldı.
Mirəbdulun aynada qaş yaxması,
Covculərindən qaşının axması,
Boylanması, dam-divardan baxması,
Şah Abbasın durbunu, yadəş bəxeyr,
Xoşginabın xoş gunu, yadəş bəxeyr.
Sitarəmmə nəzikləri yapardı,
Mirqadir də hərdəm birin qapardı,
Qapıb, yeyib, dayca təkin capardı,
Gulməliydi onun nəzik qappası,
Əmmənin də ərsininin şappası.
Heydərbaba, A Mirheydər neynəyir?
Yəqin genə samavarı qeynəyir.
Day qocalıb, alt əngiynən ceynəyir,
Qulaq batıb, gozu girib qaşına,
Yazıq əmmə, hava gəlib başına.
Xanım əmmə Mirəbdulun sozunu
Eşidəndə əyər ağız, gozunu,
Məlkamıda verər onun ozunu,
Davaların şuxluğınan qatallar,
Əti yeyib, başı atıb yatallar.
Fizzə xanım Xoşginabın guluydu,
A Miryəhya əmqızının quluydu,
Ruxsarə artist idi, sevgiliydi,
Seyidhuseyn Mirsalehi yamsılar,
A Mircəfər qeyrətlidir, qan salar.
Səhər tezdən naxırcılar gələrdi,
Qoyun-quzu dam-bacada mələrdi,
Əmməcanım korpələrin bələrdi,
Təndirlərin qovzanardı tustusu,
Corəklərin gozəl iyi, istisi.
Goyərcinlər dəstə qalxıb ucallar,
Gun sacanda qızıl pərdə acallar,
Qızıl pərdə acıb, yığıb qacallar,
Gun ucalıb, artar dağın cəlalı,
Təbiətin cavanlanar cəmalı.
Heydərbaba, qarlı dağlar aşanda,
Gecə karvan yolun azıb, caşanda,
Mən hardasam, Tehranda, ya Kaşanda,
Uzaqlardan gozum secər onları,
Xəyal gəlib, aşıb kecər onları.
Bir cıxaydım Damqayanın daşına,
Bir baxaydım kecmişinə, yaşına,
Bir gorəydim nələr gəlib başına,
Mən də onun qarlarıylan ağlardım,
Qış donduran urəkləri dağlardım.
Heydərbaba, gul qoncəsi xəndandı,
Amma heyif, urək qəzası qandı,
Zindəganlıq bir qaranlıq zindandı,
Bu zindanın dərbəcəsin acan yox,
Bu darlıqdan bir qurtulub qacan yox.
Heydərbaba, goylər butun dumandı,
Gunlərimiz bir-birindən yamandı,
Bir-birizdən ayrılmayın, amandı,
Yaxşılığı əlimizdən alıblar,
Yaxşı bizi yaman gunə salıblar!
Bir soruşun bu qarğınmış fələkdən,
Nə istəyir bu qurduğu kələkdən?
Deynə, kecirt ulduzları ələkdən,
Qoy tokulsun, bu yer uzu dağılsın,
Bu şeytanlıq qurğusu bir yığılsın!
Bir ucaydım bu cirpınan yelinən,
Bağlaşaydım dağdan aşan selinən,
Ağlaşaydım uzaq duşən elinən,
Bir gorəydim ayrılığı kim saldı?
Olkəmizdə kim qırıldı, kim qaldı?
Mən sənintək dağa saldım nəfəsi,
Sən də qeytər, goylərə sal bu səsi,
Bayquşun da dar olmasın qəfəsi,
Burda bir şir darda qalıb bağırır,
Muruvvətsiz insanları cağırır.
Heydərbaba, qeyrət qanın qaynarkən,
Qaraquşlar sənnən qopub qalxarkən,
O sıldırım daşlarınan oynarkən,
Qovzan, mənim himmətimi orda gor,
Ordan əyil, qamətimi darda gor.
Heydərbaba, gecə durna kecəndə,
Koroğlunun gozu qara secəndə,
Qıratını minib, kəsib-bicəndə,
Mən də burdan tez mətləbə catmaram,
Eyvaz gətib catmayınca yatmaram.
Heydərbaba, mərd oğullar doğginən,
Namərdlərin burunların ovginən,
Gədiklərdə qurdları tut boğginən,
Qoy quzular ayın-şayın otlasın,
Qoyunların quyruqların qatlasın.
Heydərbaba, sənin koylun şad olsun.,
Dunya varkən ağzın dolu dad olsun,
Səndən kecən tanış olsun, yad olsun,
Deynə: mənim şair oğlum Şəhriyar,
Bir omurdur qəm ustunə qəm qalar.