Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Türk Dili etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Dil Aileleri ve Dillerin Sınıflandırılması

Dil Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan canlı bir varlık; temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış gizli bir antlaşmalar sistemidir. İnsan gibi gelişir ve ölür. Dilin ilk kullanımında sadece iletişim esas alınmış sonraları ise duygu ve düşüncelerin iletimi de önem kazanmıştır. Dilin doğuşu konusunda bilim adamları iki fikir öne sürmüşlerdir. Birincisi dilin Allah tarafından insana öğretildiği, diğeri de dilin ihtiyaçların bir sonucu olduğu fikridir. Sonuç ne olursa olsun dil olmasaydı bizler duygu ve düşüncelerimizi dile getiremez, iletişim olgusundan mahrum kalırdık. Dil Aileleri-Dillerin Sınıflandırılması Yeryüzündeki diller, ses düzeni, söz dizimi, sözcük hazinesi ve yapı bakımından bazı yakınlık ve benzerlikler göstermektedir. Diller arasındaki bu yakınlık ve benzerliğe dil aileleri (dil akrabalığı) adı verilir. Yeryüzündeki diller (dil aileleri) yakınlık ve benzerliklerine göre yapı ve köken olmak üzere iki bakımdan incelenir. Yapı Bakımından Dil Aileleri Dil aileleri-dillerin s...

Tamlamalar

Ad (İsim) Tamlamaları Belirli kurallar dâhilinde en az iki sözcüğün bir araya gelerek oluşturduğu kelime grubuna isim (ad) tamlaması denir. İsim tamlamaları "tamlayan" ve "tamlanan" olmak üzere iki unsurdan oluşur. Birinci unsura "tamlayan" ikinci unsura da "tamlanan" denir. Tamlayanın almış olduğu eke "ilgi eki"; tamlananın almış olduğu eke "iyelik eki" denir. Dilimizde başlıca isim tamlamaları şunlardır: İsim (Ad) Tamlamaları 1. Belirtili İsim (Ad) Tamlaması 2. Belirtisiz İsim (Ad) Tamlaması 3. Zincirleme İsim (Ad) Tamlaması 4. Takısız İsim (Ad) Tamlaması 1. Belirtili Ad (isim) Tamlaması Tamlayanın ilgi (-ın,-in,-un,-ün), tamlananın iyelik (-ı,-i,-u,-ü) eklerini aldığı tamlamalardır. Tamlayan, sesli harf ile biterse tamlayan eklerinin başına "-n" kaynaştırma ünsüzü; tamlanan sesli ile biterse iyelik ekinden önce araya "s" kaynaştırma ünsüzü girer. "Ben" ve "biz" şahıs zamirleriyle kuru...

Bulunuşundan Yayımlanışına Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün Hikayesi

  Bugün tek nüshası İstanbul’daki Millet Kütüphanesinde olan  Dîvânu Lugâti’t-Türk ’ün bulunuşu, yayımlanması ve çevirisi, ilgi çekici olaylar dizisidir. Eserin bulunuşu tamamen bir rastlantı sonucudur. Kitap dostu Ali Emiri’nin bilgisi, dikkati, kitap sevgisi ve çabaları olmasaydı eser bilgisiz ellerce belki de yok edilecek, dilimizin ve kültürümüzün en büyük hazinesinden mahrum kalacaktık.

Bulunuşundan Yayımlanışına Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün Hikayesi

  Bugün tek nüshası İstanbul’daki Millet Kütüphanesinde olan  Dîvânu Lugâti’t-Türk ’ün bulunuşu, yayımlanması ve çevirisi, ilgi çekici olaylar dizisidir. Eserin bulunuşu tamamen bir rastlantı sonucudur. Kitap dostu Ali Emiri’nin bilgisi, dikkati, kitap sevgisi ve çabaları olmasaydı eser bilgisiz ellerce belki de yok edilecek, dilimizin ve kültürümüzün en büyük hazinesinden mahrum kalacaktık.

Reşit Rahmeti Arat - Türk Milletinin Dili

  Milli bağ olarak Türk dilinin oynadığı rolü belki diğer dillerin hiçbiri oynamamıştır, denilebilir. Bir dereceye kadar belki Arap dili bu hususta Türk dili ile mukayese edilebilir. Fakat bu dilin rolü de gerek yayılış sahası ve gerek türlü şive şekilleri bakımından, Türk Dili yanında çok silik kalmaktadır. Türk dili gerek tarihî devirlerde ve gerek bugün, çok geniş bir saha işgal eder. Bu dili konuşanlar idarî ve siyasî teşkilât bakımından, muayyen sınırlar içinde, bazan biribirinden oldukça ayrı kalmış ve muhtelif devirlerde kültür vasıtaları birbirinden oldukça farklı olmuştur; bilhassa hudutlarda oturanlar, birbirinden çok farklı milletler ve kültürler ile sıkı temasta bulunmuşlardır. Bütün bunlara rağmen, Türk camiasının çok ehemmiyetsiz bir farkla aynı dille konuştuğunu ve yazdığını düşünürsek Türk dilinin tarihteki rolü daha açık anlaşılmış olur. Türk yazı dilinin ne zaman ve hangi şartlar içinde vücude geldiği hakkında bugün henüz katiyetle bir söz söyleyecek vaziyette değ...

İmla (Yazım) Kuralları - 2

  İle’nin Yazılışı ile, ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir.  ile, ünsüzle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında i ünlüsü düşer ve büyük ünlü uyumuna uyar: bulut-la (bulut ile), çiçek-le (çiçek ile), kuş-la (kuş ile) vb.  ile, ünlüyle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında araya y ünsüzü girer ve başındaki i ünlüsü düşer: arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), çevre-y-le (çevre ile), sürü-y-le (sürü ile), yapı-y-la (yapı ile) vb.

İmla (Yazım) Kuralları - 1

  Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler 1. Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yar­dımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır: alt etmek, arz etmek, azat etmek, dans etmek, el etmek, göç etmek, ilan etmek, kabul etmek, kul etmek, kul olmak, not etmek, oyun etmek, söz etmek, terk etmek, var ol­mak, yok etmek, yok olmak vb.

İletişimin Unsurları

  Gönderici ile alıcı arasındaki bilgi alışverişine iletişim denir. Yani her türlü bilgi alışverişi iletişimdir. Bu alışveriş her şekilde olabilir. Sözlü, yazılı, sanal... işaret, simge aracılığıyla, hatta el kol hareketleri ile..   GÖNDERİCİ (KAYNAK/ VERİCİ): Duygu, düşünce ve isteklerin aktarılmasında iletiyi hazırlayan, gönderen kişi ya da topluluktur.  ALICI: Göndericinin gönderdiği bilgiyi (ileti/mesaj) alan taraf... Göndericinin muhatabı da diyebiliriz. Alıcı, tıpkı gönderici gibi kişi, kişiler veya kurum olabilir.  İLETİ (MESAJ): Göndericinin alıcıya gönderdiği her türlü bilgi... İleti; sözlü, yazılı, görsel; hatta bir işaret bile olabilir. KANAL: İletinin alıcıya ulaşmasında kullanılan yol ve araçtır. Işık, hava, ses vb. iletiyi alıcıya taşıyan kanaldır. İnsan duyu organlarıyla iletiyi alır ve anlamlandırır.  DÖNÜT: Alıcının iletiye verdiği tepki.  KOD: iletinin üretildiği şifreleme sistemi. Bütün doğal diller koddur. Mesela Türkçe.  BAĞLA...

Dilin Kullanımdan Doğan Kolları (Lehçe, Şive, Ağız ve Argo)

  Bir dilin kullanımında, bölgesel ve kültürel farklılıklar sonucu, dil içindeki çeşitlenmelerle ağız, şive ve lehçe oluşur.  Dilin belirli çevrelerdeki özel kullanımıyla da argo ve jargon oluşur.  Ağız: Bir dilin bir ülke sınırları içindeki farklı yerleşim bölgelerinde ses, şekil, söz dizimi ve anlamca farklılaşan konuşma biçimidir: Kayseri ağzı, Erzurum ağzı, Trakya ağzı... Örnek: Beni bak gıı, n’apıp durun? (Bana bak kız, ne yapıyorsun?) (Ege ağzı)  Şive: Bir dilin, yazılı kaynaklarla izlenebilen tarihî gelişimi içinde ayrılmış kollarıdır. Şiveler; bir milletin tarihî, siyasi, sosyal ve kültürel nedenlerle farklı yurt coğrafyalarına dağılmasıyla ortaya çıkar: Azeri Türkçesi, Özbek Türkçesi, Türkmen Türkçesi vb. Şiveler arasındaki ses, şekil ve kelime farklılıkları anlaşmayı engelleyecek kadar derin değildir. Örnek: Neçe yaşın var? (Kaç yaşındasın?) (Azeri şivesi)  Lehçe: Bir dilin, tarihî gelişimi içinde yazılı kaynaklarla izlenemeyen dönemlerinde ayrılmış...

Yapı Yönünden Dil Grupları

Dillerin yapı benzerliklerine dayanan bu sınıflandırmada üç grup karşımıza çıkar. Bu gruplar şöyle sınıflanır: 1. Tek heceli diller (Yalınlayan diller) 2. Eklemeli diller (Bitişken diller) 3. Çekimli diller ( Bükümlü diller) 1. Tek heceli diller: Bu dillerde kelimeler tek heceli olup çekime girmezler. Bu dillerdeki cümleler tek heceli, çekimsiz kelimelerin sıralanması ile oluşur. Kelimeler çekime girmedikleri için cümlenin anlamı kelime sırasından çıkarılır. Bu dillerde, vurgu çok önemlidir; birbirine benzeyen yapıları ayırt etmek için zengin bir vurgu sistemleri bulunmaktadır. Çince, Tibetçe, Siyamca bu gruba giren dillerin başında gelir. 2. Eklemeli diller (Bitişken diller): Bu dillerde tek veya çok heceli kelime kökleri ve ekler vardır. Kökler değişken olmayıp eklerle yeni kelimeler türetilir. Bu ekler ön ek veya son ek olabilir. Türkçe, Macarca, Moğolca gibi diller bu gruba girer. 3. Çekimli diller ( Bükümlü diller): Bu dillerde ekler bulunmakla birlikte daha çok...

Menşe Yönünden Diller

  Kök (Menşe) Yönünden Dünya Dilleri: Dünya dilleri, araştırmacılar tarafından ses ve biçim benzerlikleri açısından dokuz ana grupta ele alınmış ve birçok araştırmacı tarafından bu tasnif doğru olarak kabul edilmiştir.  Bizim dilimiz, Ural – Altay Dil Ailesi’nin Altay koluna mensuptur. 1. Hami – Sami Dil Ailesi: A. Sami Dil Ailesi: İbranice, Akatça, Arapça, Aramice, Habeşçe, Eski Tunus dili B. Hami Dil Ailesi: Kıptice, Eski Mısır dili, C. Libya ve Berberi dilleri D. Kuşitik Diller: Bedia, Somali, Galla, Saho, Afra, Agaw, Simidia 2. Hint – Avrupa Dil Ailesi A. Hint – İran Dil Ailesi I. Hint Dilleri: Vedikçe, Sanskritçe, Takritçe, Talice, Bengal, Mahrat, Urduca, Hintçe II. İran Dilleri: Avesta, Pehlevice, Peştunca, Farsça, Afganca, Ermenice, Tacikçe ve bazı Kafkas dilleri B. Avrupa Dil Ailesi: I. Germen Dil Ailesi: Anglo-Sakson, İngilizce, Almanca ile İzlanda, Norveç, Hollanda, Danimarka, İsveç dilleri II. Romen Dil Ailesi: Latince, İtalyanca, İspanyolca, Fransızca, Portekizce, ...

Dil nedir?

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabi bir vasıta, kendisine mahsus kanunları olan ve bu kanunlar çerçevesinde yaşayıp gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış bir gizli antlaşmalar sistemi, seslerden örülmüş sosyal bir yapıdır.