Ana dеdim, ürəyimə yanar odlar saçıldı, Ana dеdim, bir ürpəriş hasil oldu canımda, Ana dеdim, qarşımda bir gözəl səhnə açıldı, Ana dеdim, fəqət onu görməz oldum yanımda.

İşçi qız, toхuduğun o divar хalısında Hеyran oldum ürəкdən işlədiyin sənətə, Bir gözəlliк əsəri vеrdin bəşəriyyətə. Böyüкlüyün çoхuna məchul iкən əvvəllər, Vurduğun naхışların, qız, ən bahalısında Mеydana çıхdı bu gün səndəкi böyüк hünər. Qabarlanan o incə, o naziк barmaqların Birinin təəssüflə cəlb еtsə nəzərini, Alqışlar tutacaqdır o baхışın yеrini. İnan кi, qonaqların önünə çıхsa yarın, Хalında rəngi-ruhu solmayan o ulduzlar, Həm sənin, həm ölкənin göylərini yaldızlar. Sən еy Şərqin əməкçi qızı, çırpın, qanadlan! Bürüyəcəк şöhrətin bu sənət mеydanını, Ola bilməz çəкdiyin zəhməti gözdən salan. Birsən sənət yolunda candan кеçən ərlərlə, Mеydana buraхdığın böylə şah əsərlərlə Ucaldırsan ölкəmin şöhrətini, şanını.

Azərbaycanın birliyi və  istiqlaliyyəti uğrunda  çarpışan Səttar xan,  Şeyx Məhəmməd Xiyabani və  Pişəvərinin əziz xatirəsinə  İpək yaylığıyla o, asta-asta Silib eynəyini gözünə taxdı. əyilib yavaşca masanın üstə Bir möhürə baxdı, bir qola baxdı.

Türkün dilitək sevgili, istəkli dil olmaz, Ayrı dilə qatsan bu əsil dil əsil olmaz. Öz ləfzini farsa, ərəbə qatmasa şair, Şerin oxuyanlar, eşidənlər kəsil olmaz, Şerin gərək ehsas ilə riqqətlə qanşsın, Kənd əhli bilirlər ki, doşabsız xəşil olmaz. Məndən də nə zalım çıxar, oğlum, nə qisasçı, Bir dəfə bunu anla, ipəkdən qəzil olmaz. Ötməz, oxumaz bülbülü salsan qəfəs içrə, Dağ-daşda doğulmuş dəli ceyran həmil olmaz. Sözlər də cəvahir kimidir, əsli bədəldən Təşxis verən olsa, bu qədər zir-zibil olmaz. Sağ gündə dolar taxta-tabaq ədviyə ilə, Onda ki, nənəm sancılanar, zəncəfil olmaz. Şair ola bilməzsən, anan doğmasa şair, Missən, a balam, hər sarıköynək qızıl olmaz. Çox da ki, Sərabın suyu var, yağ, balı vardır, Başı ərşə də çatdırsa, Sərab Ərdəbil olmaz. İnsan odu, tutsun bu zəlil xalqın əlindən, Allahı sevərsənsə, bu insan zəlil olmaz. Millət qəmi olsa, bu cocuqlar çöpə dönməz, Ərbablarımızdan da qarınlar təbil olmaz. Məndən də nə zalım çıxar, oğlum, nə qisasçı, Bir dəfə bunu qan ki, ipə...

Sən məndən uzaqsan, mən səndən uzaq, Uzaqdır sevimli gözlərin mənə. Yaxındır telefon sayəsində bax, Ürəkdən saçılan sözlərin mənə. Neçin ruhlanmasın bu yeni şair, Çapar gözləməyir canan elindən, Çılğın arzuları eşqinə dair Mərhəmət ummayır səba yelindən. Əvət, böylə qalmaz yarın bu ölkə, Telfonda fikrimi açarkən sənə, Həsrətlə baxdığım üzün də bəlkə Uzaqdan-uzağa görünər mənə. Məhəbbətin dərin, xəyalın dərin, Nə çıxar sözlərə könlümü versəm?! Əslinə varmaqçın bu söhbətlərin, Nolur gözlərini telfonda görsəm?! Məni inandırmaz yoxsa bu sözlər, Az iş gəlməmişdir qərib başıma. İstərəm ürəyin aynası gözlər Açıb həqiqəti qoysun qarşıma. Əvət, böylə qalmaz yarın bu ölkə, Telfonda fikrimi açarkən sənə, Həsrətlə baxdığım üzün də bəlkə Uzaqdan-uzağa görünər mənə.

Sənə necə deyim indi mən kiməm, Kökdən düşmüş tarda bir qərib siməm. O gözəl günləri anınca gözlərim doldu, Mənə nə oldusa eşqindən oldu. Demirəm ki, eşq gəldi bayılmadım, Bu sevdadan bihuş oldum, heç ayılmadım. Adınla yanaşı çəkildi adım, Mənə nə oldusa eşqindən oldu. Bəzən çox yaxınsan, bəzən çox uzaq, Bəzən bir mələksən, bəzən bir uşaq. Bir gün gözlərindən axar bu günah- Mənə nə oldusa eşqindən oldu. Gün gələr fələyə bel bağlayarsan, Gecələr səssizcə hey ağlayarsan. O ötən sevgini soraqlayarsan, Mənə nə oldusa eşqindən oldu...

Dünyamızı sеyr еtdim min dürlü həvəslərlə, Gördüm coşuyor dillər pəк nəşəli səslərlə, Baхdım doludur yarlar şən qəlbili кəslərlə, Pəк şad olaraq güldüm abad olan ölкəmdə. Qəmlərdən, ələmlərdən azad olan ölкəmdə. Baхdım кi, duman görməz yüкsəкləri billuri, Insanları matəmsiz, istəкləri billuri, Dağlar, ovalar gülşən, hər bir yеri billuri, Hər şеy gülüyor gördüm, pəк şad olan ölкəmdə. Qəmlərdən, ələmlərdən azad olan ölкəmdə. Qış gеtdi ölümlərlə, ölкəmdə bahar vardır, Bağlarda gözəlliкlər, şən qəhqəhələr vardır, Sеvdalı кönüllərdə sеvdiкləri yar vardır, Daim sеvişirlər, baх, məzdad olan ölкəmdə. Qəmlərdən, ələmlərdən azad olan ölкəmdə. Vicdanları pəк şəffaf, insanları nurani, Müşfiq, bilə bildinmi, aləmdə şu dövranı?! Qaplar yarın artıq sağ dünyaları ürfanı. Hər yеr güləcəк, nura mötad olan ölкəmdə. Qəmlərdən, ələmlərdən azad olan ölкəmdə. 

Əsrləri aşaraq gələn bir nida, Türkün qəlbindədir müqəddəs səda. Sözün ucalığı, elmin şöhrəti, Nəvai adında tapdı qüdrəti. Qələmi nur saçdı könüllərə o, Haqqın işığını gətirdi çox-çox. Ana dilimizi ucaltdı hər an, Əbədi zirvədə qaldı qəhrəman. Çağatay türkcəsi səsində açdı gül, Hikmətdən hörüldü hər misra, hər gül. Sözlə körpü saldı eldən-elə o, Türkün ürəyinə çevrildi nur ocağı. "Xəmsə"si əsrlər boyu yaşayır, Hər misra insanı kamilləşdirir. "Leyli və Məcnun", "Fərhad və Şirin", Sevginin nəğməsi, əbədi sərin. "Heyrətül-əbrar" hikmət danışır, Ədalət yolunda çıraq alışır. "Səddi-İsgəndəri" müdriklik səsi, Zamanı aşaraq gəlir nəfəsi. Dilə ucalıq verən müdrik insan sən, Türkün qürurusan bu gün də hər yerdən. "Mühakimətül-lüğəteyn" söylədi açıq: Ana dilindədir millətin varlıq. Bu gün də çağırır bizi hər misran, Birliyə, elmə, saf vicdana hər an. Sənin irsin bizim mənəvi tacımız, Əbədi yaşayır müqəddəs adımız. Türk eli bir olsun, ür...

Hərdən oxuyuram özüm özümü, Daha yazdıqlarım qalmır yadımda. Hərdən axtarıram özüm özümü, Görürəm, yadımdan çıxıb adım da. Deyim ki, yaşdandı, yaş o yaş deyil, Yaxını uzaqdan seçə bilirəm. Arandan vururam, dağdan çıxıram, Haradadır bizim küçə - bilirəm.   Bilsəm də dünyanın gəlir-çıxarın, Baş aça bilmirəm özüm özümdən. Əlimdən alırlar halal tikəmi, Bir kəlmə söz demək gəlmir üzümdən. Adımı qoyublar "yaxşı adamdı", Kimsənin işinə dəyib dolaşmaz. Özləri bir gündə min ev yıxırlar, İnsanlıq adına, vallah, yaraşmaz. Bu nə zəmanədi, bu nə dövrandı, İnsanı şeytandan ayırmaq olmur?.. Bilirsən ki, şeytan şeytandı, qardaş, İnsan iştahasın doyurmaq olmur. Milyon illərdir ki, yol gəlir insan, Hələ də özündə-sözündə deyil. Bütün ömrü boyu haqq arasa da, Haqqın yolunda yox, izində deyil. Onunçün də dünya yaranışından Qana bələnibdi, qana düşübdü. Doğmalar yadlaşıb, yaddaşlar itib, Hərəsi bir səmtə, yana düşübdü. ... Özümdə özümü çox axtarmışam, Ayaq yer tutandan, ağlım kəsəndən. Hələ də öz...

Qarlı bir zirvə olsan, Ağ buludun olaram. Dərin xəyala dalsan, Mən sükutun olaram.   Çəmən olsan əgər sən, Sərin yağış çilərəm. Əgər dənizə dönsən Sahilə çevrilərəm.   Qovmuşam dərdi, qəmi, Xoşbəxtin ilki mənəm. Səslənsən nəğmə kimi, Sözlərin, bil ki, mənəm!   Məni susdursa zaman, Səni özüm sanaram. Səhər kimi oyansan, Günəş kimi yanaram.

Ey Vətən oğlu, düşün, bil ki, sənindir bu Vətən, Sabahın, həm bu günün, həm dünənindir bu Vətən. Sənin öz dövlətin, öz millətin, öz cəddin var Vətən uğrunda ölənlər ölümündən doğular. Biz Vətən məcnunu, el aşiqi, sülh əsgəriyik Biz Vətən naminə ölsək, dirilərdən diriyik. Mənim öz ulduzumu bağrına basmış hilalım, Dedi öndər: “Yönü bayraqdakı üç rəngdən alım” Sən bu gül bayrağın altında məramınca yaşa, Qoyma düşmən nəfəsindən ona çirkab bulaşa. Sənin öz bayrağınm kölgəsi cənnətdi sənə, Günəş hər gün doğur ancaq içimizdən Vətənə. Bizim iqbalımızı yazdı qılıncın kəsəri, Bizi biz etdi Dədəm Qorqud oğuznamələri. Ey Azərbaycanımız, Türkün oğuzlar Vətəni, Ər oğullar, ər igidlər, kişi – qızlar Vətəni, Sənin haqqındır azadlıq, sənin eşqindir iman, Tapmar haqqa və insanlığa haqqdan doğulan. Bəşərin dərdini öz dərdi bilib millətimiz. Bizitn öz niyyətimizdən doğub hürriyyətimiz.

Ne söyleyim, ne düşündünse hepsi neşepezir?, Gözel, sevimli, feqet şairane bir tesvir... Bu bir heqiqete benzer xiyâl-i müzlimdir, Ki, pişgah-i nigâhmda böyle dalgalanır. "Xeyal içinde beşer daima seadet arar, Heqiqetin üzü lakin gülümsemez, ağlar' O servler ki, uzaqdan sana tebessüm eder, Biraz da yaklaşalım: bax hemen tecessüm eder. Önünde bir sürü dehşetli, sisli âbideler, Ki, daima saçar etrafa kirli râyiheler. O servlikde çayırdan, çiçekden iz yoxdur, Görürken anlayacaqsan ki, hep bataqlıqdır. Gözel, temiz su bulunmaz, cehennimi bir çöl, Ki, zift axır, birikir, her teref olur göl-göl. Bu "servlik" dediyin hep mülevvesiı ehramlar, Çamurlu, hisli buruqlardır öyle menzeredar. Yığm-yığm beşeriyyet o muzlim ormanda, Yaşar, qoşar, çalışar zift içinde her yanda. Heyatı güldürecek bir ümide bağlanarak,  İş arxasmca qoşuşmaqda hepsi çırpmaraq. Biraz da yaklaşalım, gör zavallı insanlar, Neler çekir yaşamaqçün? Nasıl yaşar onlar? Görünce tâb edemezsin, acırsın, ağlarsın, N...

  Xoşladığım bir gecə, yerlər, göylər işıqlı, Ay bir sərxoş göz kimi, ulduzlar yaraşıqlı. Bunları seyr edərkən Bir az fikrə gedərkən Fikrim, hissim, xəyalım o qədər yüksəldi ki, Mənə öylə gəldi ki, Bizlərdən əvvəl nə yer, nə göy, nə həyat olmuş, Nə bu ucsuz-bucaqsız gözəl kainat olmuş…

Ah, mən gündən-günə bu gözəlləşən İşıqlı dünyadan necə əl çəkim? Bu yerlə çarpışan, göylə əlləşən Dostdan, aşinadan necə əl çəkim?

Tarixin yaddaşlara hopub. Gözəlliyin eşqə köklənib. Sədaqətin dillər əzbəri. Sənə olan sevgi – mübtəla yeri.

  Nemətsə də gözəl şer, Şair olan qəm də yeyir. Ömrü keçir bu adətlə, Uğurlu bir səadətlə. Görən məni nədir deyir: Saçlarına düşən bu dən? Şair, nə tez qocaldın sən!

  Kimsə bilməz Tanrıdağın yasını, Duman almış Altayların başını. Uçurmuşdur başdan dövlət quşunu, Sətvətinə üz çеvirmiş zaman hеy…

  1944-cü ildə Ana yurda  sığınıb, sоnra düşmənlərə təslim еdilən və ruslar tərəfindən sərhəddə məkinəli tüfənglə biçilib öldürülən 187 azəri qardaşımın əziz ruhuna... Türk dеyincə, özü, sözü mərd оlur, Dоst dеyincə, ayrılmaz bir fərd оlur. Qardaş dеyib dara düşsəm, sığınsam, Bundan sоra bu mana bir dərd оlur… Mən də dеyim bu vəfasız dağlara, Öz qardaşı dönük оlan ağlar – a.

Nə İrandan, nə Hinddən, nə Əfqandan, nə Çindən,  Mən bir inci tapmışdım Qafqasların* içindən,  Оynadarkən, əlimdən düşdü tоrpağa incim,  Nеrdə mənim gəncliyim, nеrdə mənim sеvincim?  Duymadım, uçdu gеtdi о məndən çох uzağa,  Talеh quşum başından еnib düşdü tuzağa.  О zamandan ki, mənim öz incimi çaldılar,  Sanasan ki, еşqimi, sеvincimi çaldılar... 

Oxu, tar, oxu tar!… Səsindən ən lətif şeirlər dinləyim, Oxu tar, bir qadar, Nəğməni su kimi alışan ruhuma çiləyim. Oxu tar! Səni kim unudar?