Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Tenkid (Eleştiri) etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Elbek - Bulbulg'a

Tinmay tun-kun gul shoxida sayrab turg‘on mungli qush, Ayt-chi, sening sayrashingni gul ham bir oz sezarmi? Sezgan choqda sening shunday qizg‘onichli holingg‘a Ko‘mak etib islaridan bir ozgina socharmi? Sening har kun tong sahardan erta turub, uyg‘onib, Ochilmagan g‘uncha uzra qo‘nib hamda munglonib Aytgan butun sirlar bilan ohlaringni tinglag‘och, Yashil yaproq orasidan senga kulib boqarmi? Agar anglab barcha ishing kulib boqsa, mungdoshim, Baxtli sen, butun umr qayg‘urmag‘il, yo‘ldoshim. Agar sening hollaringni anglamasa, boqmasa: Oqsun tinmay ko‘zlarimdan sening uchun qon yoshim… 1920

Oyhan Hasan Bıldırki - Niçin Haşim?

Son asır Türk Edebiyatı; Tanzimat döneminden sonra (1839) çeşitli devrelerden geçerek, evrensel bir soluğa erişebilmek için, Avrupa’ya özellikle Fransız Edebiyatı’na yöneldi. Aydınlar arasında, Osmanlı sarayının himayesi altında gelişen, Necati Bey, Baki, Fuzulî, Nedim ve Şeyh Galip gibi büyük ustalar yetiştiren Divan Edebiyatı, sınırlı bir edebiyat anlayışına sahipti. İslamî tesirler altında gelişen bu edebiyat, belli şekiller ve türler dışına çıkamıyordu. Ayrıca Osmanlıca ile yazılması, bu edebiyat anlayışının ve zevkinin halk tarafından anlaşılmamasına yol açmıştı. Daha çok halka inmek, 1839 Tanzimat Fermanı’nın getirdiği hürriyet havasından faydalanarak, halka bir şeyler vermek isteyen Tanzimat aydınları, haklı olarak Divan Edebiyatı’na karşı harekete geçtiler ve bu sınırlı edebiyat anlayışını yıktılar. Avrupa’dan yeni nazım şekilleri, yeni edebiyat türleri getirerek, Türk Edebiyatı’na bir genişlik verdiler. Şairler ve yazarlar yavaş yavaş dilin sadeleşmesine çalıştılar. Fakat iste...

Oyhan Hasan Bıldırki - Haşim'in Şiir Görüşleri

Son asır Türk Edebiyatı, devrin sosyal çalkantıları ve patlamaları içerisinde kuru bir didaktizme yönelirken, daha çok aktüel ve sosyal konular içinde bocalar, çeşitli ideolojiler emrine girerken, halis [1] şiiri arayan, bulan; bu sihirli âlemler ve büyüleyici duygular şairinin şiir görüşleri üzerinde durmak, onun dünyasına girebilmek için faydalı olacaktır. İstanbul’da Darülfünun’a devam eden bazı gençler, Yahya Kemal’in çevresinde toplanarak, onunla edebiyat üzerine konuşmalar ve tartışmalar yapıyorlardı. Fransız edebiyatıyla yakından ilgilenen, yeni akımları izleyen Haşim de bu toplantılara katılıyordu. Neticede bu mütevazı [2] topluluk bir dergi çıkarmaya karar vermiş ve böylece Dergâh Mecmuası kurulmuştu. Dergâh’ın 15 Nisan 1921 tarihli sayısında; Yorgun gözümün halkalarında Güller gibi fecr [3] oldu nümâyân [4] , Güller gibi… Sonsuz, iri güller, Güller ki kamıştan daha nâlân [5] , Gün doğdu yazık arkalarında! diye başlayan Haşim’in “Bir Günün Sonunda Arzu” şiiri yayınlanmış, b...

Oyhan Hasan Bıldırki - Niçin Haşim?

Son asır Türk Edebiyatı; Tanzimat döneminden sonra (1839) çeşitli devrelerden geçerek, evrensel bir soluğa erişebilmek için, Avrupa’ya özellikle Fransız Edebiyatı’na yöneldi. Aydınlar arasında, Osmanlı sarayının himayesi altında gelişen, Necati Bey, Baki, Fuzulî, Nedim ve Şeyh Galip gibi büyük ustalar yetiştiren Divan Edebiyatı, sınırlı bir edebiyat anlayışına sahipti. İslamî tesirler altında gelişen bu edebiyat, belli şekiller ve türler dışına çıkamıyordu. Ayrıca Osmanlıca ile yazılması, bu edebiyat anlayışının ve zevkinin halk tarafından anlaşılmamasına yol açmıştı. Daha çok halka inmek, 1839 Tanzimat Fermanı’nın getirdiği hürriyet havasından faydalanarak, halka bir şeyler vermek isteyen Tanzimat aydınları, haklı olarak Divan Edebiyatı’na karşı harekete geçtiler ve bu sınırlı edebiyat anlayışını yıktılar. Avrupa’dan yeni nazım şekilleri, yeni edebiyat türleri getirerek, Türk Edebiyatı’na bir genişlik verdiler. Şairler ve yazarlar yavaş yavaş dilin sadeleşmesine çalıştılar. Fakat iste...

Tenkid (Eleştiri) Yazı Türü ve Özellikleri

  Bir sanat ya da düşünce eserini tanıtırken zayıf ve güçlü yönlerini belirtme, bir yazarın gerçek değerini yansıtma amacıyla yazılan yazılara eleştiri (tenkid) denir. Bir kimsenin kendi eleştirisini yazarken ortaya koyduğu esere de otokritik (özeleştiri) denir.

Berna Moran'ın "Edebiyat Kuramları ve Eleştiri" Kitabının Genel Bir Özeti (“Edebiyat Kuramları ve Eleştiri” Kitabına Genel Bir Bakış) [1]

  1.       Giriş Berna Moran’ın İngiliz Dili ve Edebiyatı Kürsüsü’ndeki “Eleştiri” derslerinin bir derlemesi niteliğinde olan "Edebiyat Kuramları ve Eleştiri"[2] isimli kitap, edebiyat üzerine üretilen fikirleri açıklığa kavuşturma amacını taşır. Günümüze kadar gelmiş çok sayıda kuram ve yöntem bulunduğu için eldeki kuram ve yöntemleri tasnif etmek de güçleşir. Bu kitapta yapılmış olan tasnif, sanat eserine etki eden dört unsura dayanır: Sanatçı, eser, okur ve toplum.