Vahki, mandin yoshurin yor o‘zgalarga yor ekan, Kechalar xilvar aro bazmi nihoni bor ekan. Xotirimni zohiran yuz va’dadan xushnud etib, Botinan ko‘ngli hamisha moyili ag‘yor ekan. Oshkoro til uchi birla bo‘lib moyil manga, Kongli mayli o‘zga elga yoshurun bisyor ekan. Dev siyrat muddaiylar sori rag‘bat ko‘rguzub, Men hazinu bedilu bechoradin bezor ekan. Har kecha ishrat mayin no‘sh aylabon avbosh ila, Tongg‘acha masti sharobi sog‘ari sarshor ekan. Chun nihon ag‘yor ila bazm etmish ul sultoni husn, Fahm qildimkim, anga man xasta quldin or ekan. Ko‘ngli sandin o‘zgalarg‘a rog‘ib o‘lmish,e y ko‘ngul, Umrlar ishqida mehnat chekkaning bekor ekan. Oshiqikim topsa hosid gar oning yorig‘a qurb, Bu jahon ichra tirik yurmak anga dushvor ekan. Yor topmishlar raqibu muddayilar olida, Ogahiy, emdi sanga ul ko‘y aro ne bor ekan.

Gar bo‘lsa kishi qoshi qarosi birla, So‘z yaxshi turur jigar yarosi birla, Zulfu yuzi vasfini biturman tunu kun, Oltun varaq ichra ko‘z qarosi birla.

Meni men istagan o’z suhbatig’a arjumand etmas,  Meni istar kishining suhbatin ko’nglim pisand etmas. Ne bahra topqomen andinki, mendin istagay bahra,  Chu ulkim bahrai andin tilarmen bahramand etmas. Netay huru pari bazminki, qatlim yo hayotimg’a  Ayon ul zahr chashm aylab nixon, bu no’shxand etmas. Kerakmas oy ila kun shaklikim, husnu malohatdin,  Ichim ul chok- chok etmas, tanim ul band- band etmas. Kerak o’z chobuki majnunvashi qotil shiorimkim,  Buzug’ ko’nglimdin o’zga yerga javloni samand etmas. Ko’ngul uz charx zolidin, firibin yemakim, oxir  Ajal sarrishtasidin o’zga bo’ynung’a kamand etmas. Ul oy o’tlug’ yuzun ochsa, Navoiy tegmasun deb ko’z,  Muhabbat tuxmidin o’zga ul o’t uzra sipand etmas. Navoiyning uslubi va she'rlash xususiyatlari bu g'azalda ham ko'rinadi. She'rdagi bosh qator "Meni men istagan o'z suhbatig'a arjumand etmas" deb boshlanadi, bu esa "Meni kim istagan so'zlar bilan muntazam so'hbat etishga izin bermaydi"...

Ey orazi shams-u qamarim, netti, ne bo‘ldi?  Vey, tishlari durri guharim, netti, ne bo‘ldi?    Ko'nglum kuyarindin sanga men pand berurmen,  Ey marhami jon-u jigarim netti, ne bo‘ldi?    Sen bor ekan o'zga kishiga nazar etsam,  Chiqsun bu mening diydalarim, netti, ne bo‘ldi?    Gah javr ila o'tur meni, gah noz ila, sendin  Haqqoki mening yo'q guzarim, netti, ne bo‘ldi?    Ey lu'bati Shirin, seni Farhod mengizlik,  Olamg'a yoyildi sevarim, netti, ne bo‘ldi?    Umrumni sening qullug'ungga sarf qilibmen,  Ey o'z qulidin bexabarim, netti, ne bo‘ldi?    Bir zarra chuchuk so'zni Atoyidin ayarsen,  Ey lablari shahd-u shakarim, netti, ne bo‘ldi?

Orazin yopqach ko‘zumdin sochilur har lahza yosh, O‘ylakim paydo bo‘lur yulduz, nihon bo‘lg‘ach quyosh. Qut bir bodomu yerim go‘shan mehrob edi, G‘orati din etti nogah bir baloliq ko‘zu qosh. Bu damodam ohim ifsho aylar ul oy ishqini, Subhnung bot-bot dami andog‘ki aylar mehr fosh. Bo‘sae qilmas muruvvat, asru qattiqdur labing, Desam og‘zi ichra aytur la’l ham bor nav’ tosh. Novaking ko‘nglimga kirgach jon talashmoq bu ekin, Kim qilur paykonini ko‘nglum bila jonim talosh. Umri jovid istasang fard o‘lki, bo‘ston Xizridur, Sarvkim da’b ayladi ozodaliq birla maosh. Qoshi ollinda Navoiy bersa jon, ayb etmangiz, Gar budur mehrob, bir-bir qo‘ygusidir barcha bosh.

Jonimdin o‘zga yori vafodor topmadim, Ko‘nglumdin o‘zga mahrami asror topmadim. Jonimdin o‘zga jonni dilafkor ko‘rmadim, Ko‘nglum kibi ko‘ngulni giriftor topmadim. Usruk ko‘ziga toki ko‘ngul bo‘ldi mubtalo, Hargiz bu telbani yana hushyor topmadim. Nochor furqati bila xo‘y etmisham, netay, Chun vaslig‘a o‘zumni sazovor topmadim. Bore boray eshigiga bu navbat, ey ko‘ngul, Nechaki borib eshigiga bor topmadim. Bobur, o‘zungni o‘rgatako‘r yorsizki, men Istab jahonni muncha qilib yor topmadim. *     *     * Türkiye Türkçesinde telaffuzu: Babür - Gazel ( Cânımdın özge yâr-i vefâdâr tapmadım) Cânımdın özge yâr-i vefâdâr tapmadım Könglimdin özge mahrem-i esrâr tapmadım Cânımdın özge cânnı dilefkâr körmedim Köñlüm kibi köngülni giriftâr tapmadım Üsrük közige tâ ki köngül boldı mübtelâ Hergiz bu tilbeni yene huşyâr tapmadım Nâçâr furkati bile huy etmişem nitey Çün vaslığa özümni sezâvâr tapmadım Bâri barey eşigige bu nevbet ey köngül Niçeki barıb eşigige bâr tapmadım ...

  Yoqma jonim o‘tlara, ey sho‘xu, zoringdur o‘shal, Mubtalo ko‘nglum nizor etma, figoringdur o‘shal. Gul tarovat topmog‘i aksi ruhingdandur bahor, Bu sababdin misli nargis intizoringdur o‘shal. “Sabzalarkim chashmai hayvon uza nedur?” dedi, Men dedim: “Lab uzra xatti mushkboringdur o‘shal”. Dedikim: “Naylay, bir oy boshida bir umri tavil”, Men dedim: “Yuz uzra zulfi tobdoringdur o‘shal”. “Bel, og‘izdin ochma lab, somoni sabring tut”, dedi, Men dedim: “Borim yo‘q etgan yo‘qu boringdur o‘shal”. Dedi: “Bildingmu tag‘oful etmog‘im mohiyatin?” Men dedim: “Bormoq uchun bergan qaroringdur o‘shal”. Dedi: “Yuz ming oshiqim, ammo biri mushtoqroq”, Men dedim: “Furqat degan bir beqaroringdur o‘shal”.

  Vatan holindan o‘tru ko‘zlarim saqfinda qon og‘lar, Na yolg‘iz ko‘zlarim majruh o‘lan jismimda jon og‘lar. Salohi xonim on fikrinda og‘lar xonadonlar cho‘x, Faqat bai oshkoro og‘laram, onlar nihon og‘lar. Qiroatxona-u sho‘rodag‘i maktab-la har balda, Bu kun ma’mur ekan Farg‘ona benomu nishon og‘lar.

«Nima edik, nima bo‘ldik?» so‘rog‘i Esimizga keladi har chog‘i. «Nima qilmoq kerak edi?» derlar, Bizdagi kambag‘al ishchi-erlar. Ilgari bizlarga matlab bor edi, Yangi maktab, eski maktab bor edi. Chiqar edi bir-ikki ro‘znoma, O‘qir edi uni xosu omma. Yoshlarda dard ila g‘ayrat bor edi, Xalqda ozgina himmat bor edi.

Kim ko‘rubtur, ey ko‘ngul, ahli jahondin yaxshilig‘, Kimki ondin yaxshi yo‘q, ko‘z tutma ondin yaxshilig‘. Bu zamonni naf’i qilsam ayb qilma, ey rafiq, Ko‘rmadim hargiz, netayin, bu zamondin yaxshilig‘. Dilrabolardin yomonliq keldi mahzun ko‘ngluma, Kelmadi jonimg‘a hech oromi jondin yaxshilig‘. Ey ko‘ngul, chun yaxshidin ko‘rdung yomonlig‘ asru ko‘p, Emdi ko‘z tutmoq ne ya’ni har yomondin yaxshilig‘. Bori elga yaxhshilig‘ qilg‘ilki, mundin yaxshi yo‘q Kim, degaylar dahr aro qoldi falondin yaxshilig‘. Yaxshilig‘ ahli jahonda istama Bobur kibi, Kim ko‘rubtur, ey ko‘ngul, ahli jahondin yaxshilig‘.

Zihi husnung zuhuridin tushub har kimga bir savdo, Bu savdolar bila kavnayn bozorida yuz g‘avg‘o. Seni topmoq base mushkildurur, topmaslig‘ osonkim Erur paydolig‘ing pinhon, vale pinhonlig‘ing paydo.  Chaman otashgahiga otashin guldin chu o‘t solding Samandardek ul o‘tdin kulga botti bulbuli shaydo.  Ne ishga bo‘ldi beorom ko‘zgu aksidek Majnun Yuzi ko‘zgusida aksingni ko‘rguzmadi Laylo.  Quyoshg‘a gah qizormoq, goh sorg‘ormoq erur andin Ki sun’ung bog‘ida bor ul sifat yuz ming guli ra’no.  Nedin yuz gul ochar ishq o‘tidin bulbul kibi Vomiq Yuzungdin gar uzori bog‘ida gul ochmadi Uzro?  Kalomingni agar Shirin labida qilmading muzmar Nedin bas la’l o‘lur Farhodning qon yoshidin xoro?  Jamoling partavidin sham’ o‘ti gar gulsiton ermas Nedin parvona o‘t ichra o‘zin solur Xaliloso?  Malohat birla tuzdung  sarvqadlar qomatin, ya’ni Ki mundoq zeb birla ul alifni aylading zebo.  Qanoatning dalilin inzivo qilding, yana bir ham Dalil ushbuki...

Yoqma jonim o‘tlara, ey sho‘xu, zoringdur o‘shal, Mubtalo ko‘nglum nizor etma, figoringdur o‘shal. Gul tarovat topmog‘i aksi ruhingdandur bahor, Bu sababdin misli nargis intizoringdur o‘shal. “Sabzalarkim chashmai hayvon uza nedur?” dedi, Men dedim: “Lab uzra xatti mushkboringdur o‘shal”. Dedikim: “Naylay, bir oy boshida bir umri tavil”, Men dedim: “Yuz uzra zulfi tobdoringdur o‘shal”. “Bel, og‘izdin ochma lab, somoni sabring tut”, dedi, Men dedim: “Borim yo‘q etgan yo‘qu boringdur o‘shal”. Dedi: “Bildingmu tag‘oful etmog‘im mohiyatin?” Men dedim: “Bormoq uchun bergan qaroringdur o‘shal”. Dedi: “Yuz ming oshiqim, ammo biri mushtoqroq”, Men dedim: “Furqat degan bir beqaroringdur o‘shal”.

  Ko‘ngulga bo‘ldi ajoyib balo qaro soching, Shikasta ko‘ngluma ermish qaro balo soching. Muyassar o‘ldi junun mulki, ey junun ahli, Nisori ashkni emdi bu kun mango soching. Soching shikastida bordur shikasta ko‘ngullar, Ko‘ngullar ochilur, ochilsa ul qaro soching. Ochildi ko‘ngli, chu ochting sochingni, Boburning, Ne ayb, agar desa dilbandu dilkusho soching.

  Ashraqat min  aksi shamsil-ka`si anvorul-xudo, Yor aksin mayda ko`r, deb jomdin chiqti sado. G`ayr naqshidin ko`ngul jomida bo`lsa zangi g`am, Yo`qtur, ey soqiy, mayi vahdat masallik g`amzudo. Ey xush ul maykim, anga zarf o`lsa bir sing`on safol, Jom o`lur getinamo, Jamshid ani ichgan gado. Jomu may gar buyladur, ul jom uchun qilmoq bo`lur Yuz jahon har dam nisor, ul may uchun ming jon fido. Dayr aro hush ahli rasvo bo`lg`ali, ey mug`bacha, Jomi may tutsang meni devonadin qil ibtido. Toki ul maydin ko`ngul jomida bo`lg`ach jilvagar Chehrayi maqsud, mahv o`lg`ay hamul dam moado. Vahdate bo`lg`ay muyassar may bila jom ichrakim, Jomu may lafzin degan bir ism ila qilg`ay ado, Sen gumon qilg`ondin o`zga jomu may mavjud erur, Bilmayin nafy etma bu mayxona ahlin, zohido. Tashnalab o`lma,  Navoiy, chun  azal  soqiysidin «Ishrabu yo ayyuhal-atshon» kelur har dam nido.

      Fasohat devonining g`azalsaroylari tab` maxzanidin sho`ridahol oshiqlar xirmani joniga o`t solg`udek bir otashin la`l nazm silkiga torta olmag`aylar, agar so`z debochasin ul soni` javohiri hamdi bila murassa` qilmag`aylarkim, ishq ahlin olmosi lison sharafi va gavhari bayon lutfi bila soyir insonning durratul-toji qildi. Subhonallohu huval-aliyul-mutaol, Kim ayladi ishq bahrini molomol. Insonni chu anda soldi g`avvos misol, Ham gavhari hol berdi, ham durri maqol.               Va balog`at bo`stonining chamanoroylari xayol gulshanidin sohibjamol ma`shuqlar gulbuni husnig`a ziynat bergudek bir otashin gul vazn guldastasig`a bog`lay olmag`aylar, agar kalom fihrastin ul qodir zavohiri shukri bila mulamma` qilmag`aylarkim, husn xaylin gulbargi uzor bog`i va nargisi bemor charog`i bila  koffayi xaloyiq qurratul-ayni etti. Alhamdu limujidil-hadoyo va ni`am, Kim kesti vujud bog`idin xori adam. Ul bog`da h...