Tomdan toʻrt oyoqda emas, ikki oyoqda tushgan mushukni kim koʻrgan? Menimcha, hech kim. Boz ustiga yerga tushgach, u sen tomonga qarab bamaylixotir jilmayib tursa - gʻayritabiiy tuyularkan. Koʻpchilik shu yerda tush koʻrmayapmanmikin deb ogʻzi lang ochilib, oʻzini chimchilab koʻradi. Men ham boshida shunday qildim. Jagʻim osilib, oʻzimni qattiq chimchiladim. — Birodar, ogʻzingni yop!- dedi mushuk tarnovdan osilib yerga tushgach jilmayib.- Aks holda, pashsha kirib ketadi. U ikki oyoqda muvozanatini saqlab turardi. Boshiga tennischilarning toʻrli kepkasini qoʻndirgan, egnidagi kulrang kostyum-shim, oyogʻidagi jigarrang sport poyabzali oʻziga yarashgan, oqargan baroq qoshlarini chimirib, ortida qimirlab turgan dumini goh taranglashtirib, xunuk tarzda saqich chaynardi. — Uff, darrov mazasi tugadi,- dedi bir payt saqichni yerga tuflab tashlab. Ogʻzini ipak dastroʻmoli bilan artib olgach, sekin yurib oldimga keldi. — Salom,-dedi soʻng qoʻlini uzatib.- Men etik kiygan mushukman. Salomlashishi...

Həcər Atakişiyeva “Yazarlar” jurnalının redaktoru və  Yaradıcılıq Komissiyasının sədri,  ədəbiyyatşünas-tənqidçi  Annotasiya Məqalədə böyük özbək şairi və mütəfəkkiri Əlişir Nəvainin yaradıcılığında qadın obrazlarının bədii-estetik və mənəvi xüsusiyyətləri araşdırılır. Şairin “Xəmsə”yə daxil olan “Fərhad və Şirin”, “Leyli və Məcnun”, “Səb’əyi-səyyar” və “Səddi-İsgəndəri” poemaları, eləcə də digər əsərləri əsasında qadın obrazlarının poetik funksiyası, mənəvi keyfiyyətləri və cəmiyyətdəki mövqeyinə münasibət təhlil edilir. Tədqiqatda Şirin, Leyli, Məhınbanu, Dilaram, Rövşənək və digər qadın obrazlarının timsalında Nəvainin qadını yalnız gözəllik və məhəbbət obyekti kimi deyil, həm də iradə, sədaqət, ağıl, mənəvi kamillik və humanist dəyərlərin daşıyıcısı kimi təqdim etdiyi göstərilir. Məqalədə qadın obrazlarının Nəvai yaradıcılığında həm fərdi xarakterlərin formalaşdırılması, həm də əsərlərin ideya-bədii məzmununun açılması baxımından mühüm rol oynadığı əsaslandırılır. A...

Geceleyin çiçekler daha bir güzel Ve serin elleri, sıcacık gözleri diye dur... Sana kim inanır ki, seni kim dinler, Senin bol ışıkta, senin gündüzleri Rahat göremediğini ne bilsinler, Ne bilsinler çiçekleri sevdiğini? O çiçekler ki geceleyin saksıda, Geceleyin çiçekler saksıda diri Karanfili, ortancası, yasemini. Geceleyin çiçekler daha bir cömert, Daha bir alımlı, daha bir kadınca diye dur... En utangaç çağda görülen düş gibi Geceleyin açılır sabahki gonca. Her şey el yordamıyla bilinemez ki. Yaprak yordamıyla, koku yordamıyla Uzanır geceye bir asma gül; eski Ve uzak bir dünyaya dökülmüş gibi.

                              Ustamız Eluard’ın izinden      Kan yasası bu insanın:    Üzümden şarap yapacaksın   Çakmak taşından ateş   Ve öpücüklerden insan!   Can yasası bu insanın:   Savaşlara yoksulluklara   Ve binbir belaya karşın   İlle de yaşayacaksın!   Us yasası bu insanın:   Suyu şavka döndürüp   Düşü gerçeğe çevirip   Düşmanı dost kılacaksın!   Anayasası bu insanın   Emekleyen çocuktan   Uzayda koşana dek   Yürürlükte her zaman  

O‘zining aytishiga ko‘ra «nafis adabiyot muallimi» o‘rtoq Boqijon Baqoyev og‘ilga kirib ta’bi xira bo‘ldi: sigirning qulog‘iga yana kana tushibdi! Kanadan ham ko‘ra sigir uning achchig‘ini keltirdi: kanani teray desa qo‘ymaydi, boshini silkiydi, pishqiradi. — Hayvon! Sigir emas, hayvon! — dedi og‘ilning eshigini qattiq yopib.— Hayvon! Xotini Mukarram hovlida samovarga suv quyar edi. — Hayvon! — dedi Baqoyev,— bu sigirni sotib puliga cho‘chqa olish kerak! — Shaharda cho‘chqa asrash mumkin emas,— dedi Mukarram samovarga ko‘mir solayotib. — Nima uchun? Taqiq qilinganmi? Kim aytdi? Men ay-tib edimmi? To‘g‘ri, mumkin emas… albatta, mumkin emas… — Uyga kiring, Hamida keldi. Hamida o‘n olti yoshlardagi tirik, quvnoq qiz, pochchasini ko‘rib sevinib ketdi. — Siz uyda ekansiz, bilsam, daftarimni olib kelar ekanman… esizgina… O‘rtoq Boqijon Baqoyevning ta’bi ochildi — sigir, uning qulog‘idagi ko‘m-ko‘k kana, g‘o‘qillab tumshug‘i bilan ariq yoqalarini buzib yurgan cho‘chqa ko‘z oldidan ketdi. — Te...

(Divan Sahibi Ünlü Şâir Hayâlî'nin Gazelini Tahmis) Nefehnâ nefhasın gûş etmeyenler nâyi bilmezler Miyân-ı cân u cânânda huy-ı hâyı bilmezler Nefes-nâ-âşinâlar gevher-i manâyı bilmezler Cihân-âra cihân içindedir ârâyı bilmezler Şû mâhiler ki derya içredir deryâyı bilmezler Safâ sarhoşlarına gam şarâbın anma ey zâhid Özün saymazlara mahşer hisâbın anmâ ey zâhid Hudâ sâillerine çok cevâbın anmâ ey zâhid Harâbât ehline dûzah azâbın anmâ ey zâhid Ki bunlar ibn-i vakt olmuş gam-ı ferdâyı bilmezler Görürler şems-i aşkın pertev-i nûrun uyanıklar Meh ü mihri kızıl bir pula saymaz bâgrı yanıklar Aceb rassâd-ı hikmet çâh-ı fikretde ne sayıklar Hafak-gûn kân içinde dâIını seyr eyler âşıklar Güneşden zerre görmezler felekden ayı bilmezler Çerâgın rûşen etmiş nûr-ı vahdetden yakıp bunlar Kararmazlar cihan zulmâtına aslâ bakıp bunlar Ererler ka’r-ı bahra mevc-i seyl-âsâ akıp bunlar Hamîde kadlerine rişte-i eşki takıp bunlar Atârlar tîr-i maksûdı nedendir yâyı bilmezler Tecerrüd nâmînâ varmış dil...

Kız kaptırdı gönlünü Sevdiği oğlan kalpsizin biri Alay etti güldü... Hiç aşka gülünür mü? Ne çare, cahil aklı Kız hastalandı, yattı Mumda yandı pervane... öldü. Oğlan sormakta haklı Hiç aşktan ölünür mü?

 Edebiyatla bilim arasında çeşitli düzeylerde ilişki söz konusudur. Bu ilişkinin temel nedenleri edebiyatın insana ait hiçbir şeye kayıtsız kalmaması ve dilin hem edebiyatın hem de bilimin ortak ögesi olmasıdır. Edebî bir metinde yazar, temel konusu olan insanı anlatırken psikoloji, sosyoloji, tarih, coğrafya gibi sosyal bilimlerden yararlandığı gibi deneysel bilimlerden de yararlanabilir.

Çiçek misin, kuş musun; rengin, kokun ve sesin Varla yok arasında; hayaldesin düşdesin. Ellerin yeşil ışık, sonrası hep kırmızı; Sabahlarımda şiir, akşamları bestesin. Gel desem geliversen pür heyecan, pür neş'e; Ah bir söyleyebilsem: "Eller ne derse desin! .." Bu çağrı hangi nazı getirmezdi insafa? Naz değil o, anladım: Çaresiz boş hevesin. Sevmişsin ya ne çâre, böylesi sevildin mi? "Sevilmek kâfi" diye, verdiğin karar kesin. Sevmenin, sevilmenin doruğundasın, tamam; Sevdiğine kul köle, candan sevene nesin? Hayatı kucaklayan doyumsuz yorgunlukla, Yorgun gönül gözüme inen en son perdesin. Bunca yıl sonrası bu, kırk bir kere maşallah! Bırak artık bu rüzgâr nasıl eserse essin...