17. yüzyıl şairlerden olan Gevherî’nin doğum tarihi hakkında kesin bir bilgi yoktur. Başta Fuad Köprülü olmak üzere pek çok araştırıcı Gevherî’nin bazı şiirlerinden hareketle, onun 17. yüzyılın ilk yarısında doğduğunu iddia ediyorlarsa da, bu görüşe katılmayanlarının varlığı da dikkatlerden kaçmamaktadır. Kaynaklarda Gevherî’nin asıl adı, Mustafa (Gevherî tâbirdir Mustafa ismim/ Bir katre meniden halk oldu cismim /Levh-i mahfuz üzre yazılmış resmim/ Hikmet-i Hüda’ya uğradım geldim]) (Köprülü 1929: 191), Mehmed (Gevherî mahrem-i aşkındır ebed / Çektiğim hicrâna yokturur ebed /Bir garib kulundur kemter Mehemmed/ Kurban ol der isen ferman senindir) (Elçin 1984: 11) ve Ali (Kendime kefilim Ali’dir ismim / Levh-i mahfuzda yazılmış resmim / Bir katre meniden eyleyip cismim/ Hikmet-i Hüda’ya uğradım geldim) (Yavuz 1983: 146) olarak geçmektedir. Bu hususta başka bir belge yoktur. Şiirlerin Gevherî’nin ölümünden sonra müstensihler tarafından yazıldığı düşünülürse, sorunun kaynağı daha iyi anlaş...

Hey ağalar zaman azdı Düşmüşe il üşer oldu Küllükte sürünen eşek Cins atla yarışır oldu Palas üstünde yatmıyan Bıyığ'na pala batmıyan Porsuk ardından yetmiyen Ceylana ulaşır oldu Evlerinin önü tazı Yazılır turnası kazı Yaşına yetmedik kuzu Koç ile vuruşur oldu Gevheri der işle hata Katırlar baskındır ata Olur olmaz maslahata Çocuklar karışır oldu

Hey erenler zaman azdı Bu dünya karışır oldu Tilki aslana kuyu kazdı Ha edip erişir oldu Oğuldur atanın hızı Dinlenmiyor ulu sözü Altı aylık olmayan kuzu Koç ile vuruşur oldu Ata sözü tutmaz uşak Deve yerin gözler köşük Küllükte tepinen eşek At ile yarışır oldu Palaz üstünde yatmayan Dudağı yala batmayan Porsuk ardından gitmeyen Ceylana erişir oldu Teslim Abdal zaman azgın Evlat babasından bezgin Kokmuş leşe konan guzgun Turnayla yarışır oldu

Erzurumlu gelin düştü aklıma Çıkıp yollarıma bakanım oy oy Gözü sürme bilmez eller kınalı Üstünde şimşekler çakanım oy oy

Shamollar, yo‘l bo‘lsin, sizga saharlab, Yo‘l olibsiz qay bir sokin joylarga? Mehmonni qarshilab charchamaydi hech, Bormasdan qo‘ymassiz G‘ovasoylarga? Ortimdan ergashgan tog‘larga bo‘ylang, Qarsak chalib kutar sizni teraklar. Soylarga qo‘shilib men uchun kuylang, Axir sel bo‘ldi-ku bunda yuraklar. Dehqon otalarning yuzlarin silab, Bo‘y qizlar sochini o‘ynatib keling. Mevalarni to‘kib, shoxin qayirib, Bog‘bonni shoshirib, o‘ylatib keling. Shamollar, derazam siz uchun ochiq, Qaytishda kirarsiz bir ho‘plam choyga. Yomg‘irga qo‘l yuving, men tutay sochiq, Sizni o‘tqizayin eng baland joyga. Kelsangiz qurigay ko‘zimning nami, Yelpib yuboring dil ozorlarimni. Olib keling albat menga onamning Qalampirmunchoqli iforlarini.  

Akça sakalımdan,akça saçımdan Kut bulup yaşıma eresi balam! Ben göremem, öyle geçer içimden, Azatlık gününü göresi balam! Son gülü kopardı güz toprağımdan, Kanmadı o kanlı göz toprağımdan, El için sürdüğüm öz toprağımdan Gün ola elleri süresi balam! Ben en yaşlı çınar sen en genç söğüt, Sana vereceğim anca bir öğüt: Kırıl da eğilme,yiğit ol yiğit; Böyledir Türklüğün töresi balam! Başın börklenende kayguya dalma, Aç,susuz kal ama umutsuz kalma. Büyüdükçe dalda şu kızıl elma, Büyüsün ülkünün yöresi balam!

Zihî kâşâne-i şâhâne kim reşk-i bahârândır Zamân-ı ömr-i câvidân zemîni hâveristândır O rütbe revnâk-efzâdır ki zerrîn tâk-ı vâlâsı Meh ü mihr ile bu çarh-ı kebûd ol sakfa hayrândır Hakîkat neş’esidir nakşının bûy-ı gülistânı Meger esdâf-ı rengi sâgar-ı ser-şâr-ı irfândır Nice pür-şîve olmâz nergîs ol bâg-ı tasvîrin Elinde hâmesi Bihzâdının müjgânı hûbândır Müzeyyen lâciverd ü lâ’l ile bir tâze kişverdir Felek gûyâ ki ol kişverde bir kûh-ı Bedahşândır Cevâhîr genci bir altun kafesdir zer-ger-i subha Müzerkeş şemsesi müstaInî-i şems-i dırahşândır Görenler mevc-i reng-â-reng tasvîrin bîlirler kim Per-i tâvûs-ı cennet hâkrubî olsa şayândır Yagar bârân-ı zer ol künbed-i fîrûzeden gûyâ Der ü dîvârı her su selsebîl-i dürr ü mercândır Bu âlî kasra keştî keştî gevheri nakl ederdi hep Seped ber-dûş be-remz-i dûrîde deryâ-yı ummândır Gül-i tasvîr-i bâgı öyle bir şehîd-i halâvet kim Ana nisbetle müşgû-hâne-i zenbûr-ı nâlândır Kumâş-ı ferş-i pâkî bâl-i simurg-ı ma’ârifdir Harîm-i hâsına saff-ı sür...

“Turkiy tsivilizatsiyaning yangi davri: umumiy taraqqiyot va farovonlik sari” shiori ostida o‘tgan yil Samarqand shahrida o‘tkazilgan sammit davomida, Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida ta’sis etilgan Alisher Navoiy nomidagi xalqaro mukofotga turkiy dunyo birligiga, xalqlar o‘rtasida do‘stlik rishtalarini mustahkamlashga munosib hissa qo‘shgan Chingiz Aytmatov loyiq ko‘rilgan edi. O‘zbekiston Respub­likasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev­ning 2018 yil 2 aprelda “Buyuk adib va jamoat arbobi Chingiz Aytmatov tavalludining 90 yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qarori adib asarlarini o‘zbek kitobxonlariga yanada keng targ‘ib qilishga asos yaratgan. Bu yil nishonlanayotgan adib tavalludining 95 yilligi munosabati bilan taniqli adabiyotshunos olim Mahkam Mahmud Andijoniyni suhbatga chorladik. – Mahkam aka, suhbatimizni Chingiz Aytmatov asarlarining o‘zbek tilidagi tarjimalari mavzusida boshlasak. –Chingiz Aytmatov ijodi O‘zbekistonda hamisha adiblar va munaqqidlarning e’tiborida bo‘li...

Şiir Nedir? Zengin semboller, çağrışımlar, ritimli sözler ve seslerin ahenkli kullanımıyla ortaya çıkan edebî türe şiir denir. Şiir, günlük dilden farklıdır; imgesel ve çok anlamlı bir dile sahiptir. Şiirde Anlam ve Dil Şiir Dili: Günlük dile göre daha yoğun, çağrışım gücü yüksek, imgelerle yüklü özel bir dildir. Tema: Şiirde okuyucuya aktarılmak istenen ana duygudur. Örnek: aşk, özlem, kahramanlık, doğa, mutluluk, hüzün, yalnızlık, ölüm vb. Konu: Tema somut olay ya da durum üzerinden işlenir. Şiirde Ahenk Unsurları Şiirde ahenk; dize, kelime, hece ve seslerin düzenli kullanımından doğar. Ahenk unsurlarını şu şekilde sıralayabiliriz: 1) Ölçü a) Hece ölçüsü Milli ölçmz olan “hece ölçs” dizelerdeki hece sayılarının eşit olması esasına dayanmaktadır. Şiir okunurken bazı yerlerde duraklama olur. Ölç kalıpları içinde durulan bu yerlere durak denir. Trk şiirinde en çok “7, 8 ve 11’li” hece ölçs kullanılmıştır. Ben yürürüm yane yane Aşk boyadı beni kane Ne âkilem ne divâne Gel gör beni aşk ne...

Gönlüm düşdi bir sevdâya Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Başumı virdüm gavgâya Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Ben yürürem yana yana ‘Işk boyadı beni kana Ne ‘âkilem ne dîvâne Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Ben yürürem ilden ile Dost soraram dilden dile  Gurbetde hâlüm kim bile Gel gör beni ‘ışk n'eyledi   Benzüm sarı gözlerüm yaş Bagrum pâre yüregüm baş Hâlüm bilen dertlü kardaş Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Gurbet ilinde yürürem Dostı düşümde görürem Uyanup Mecnûn oluram Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Gâh tozaram yirler gibi Gâh eserem yeller gibi Gâh çaglaram seller gibi Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Akar sulayın çaglaram Dertlü cigerüm taglaram Şeyhüm anuban aglaram Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Yâ elüm al kaldur beni Yâ asluna irdür beni Çok aglatdun güldür beni  Gel gör beni ‘ışk n'eyledi Ben Yûnus- bîçâreyem Başdan ayağa yareyem Dost ilinde âvâreyem Gel gör beni ‘ışk n'eyledi

Həcər Atakişiyeva “Yazarlar” jurnalının redaktoru və  Yaradıcılıq Komissiyasının sədri,  ədəbiyyatşünas-tənqidçi  Xülasə Azərbaycan ədəbiyyatında ailə anlayışı insanın mənəvi dünyasının, milli-mədəni kimliyinin və sosial münasibətlər sisteminin formalaşmasında mühüm rol oynayan əsas anlayışlardan biri kimi çıxış edir. Ailə yalnız qohumluq münasibətlərinin məcmusu deyil, həm də milli-mənəvi dəyərlərin nəsildən-nəslə ötürüldüyü, insanın xarakterinin və dünyagörüşünün formalaşdığı mənəvi mühitdir. Müasir Azərbaycan poeziyasında ailə və ailə dəyərləri müxtəlif poetik istiqamətlərdə öz bədii ifadəsini tapır. Zaur Ustac yaradıcılığında da ailə, doğmalıq, valideyn-övlad münasibətləri, ana sevgisi, mənəvi borc, sədaqət, qayğı və tərbiyə kimi anlayışlar bir-biri ilə əlaqəli şəkildə təqdim olunur. Şairin poetik dünyasında ailə fərdin mənəvi dayağı olmaqla yanaşı, milli-mənəvi dəyərlərin qorunub gələcək nəsillərə çatdırıldığı əsas məkan kimi səciyyələnir. Məqalədə Zaur Ustac yarad...

İçimde uzayan her yol Çıkar gider dosta doğru Menekşe, nergis, ıtır, gül Kokar gider dosta doğru Zamanım yoğrulur gamla Birleşir sabah akşamla Ilık kanım damla damla Akar gider dosta doğru Gel bende gör, sen gel beni Durduramaz engel beni Görmediğim bir el beni Çeker gider dosta doğru Beynim fırın, bağrım tandır Yanarım hayli zamandır Sevgim bir yavru ceylandır Çeker gider dosta doğru Ne saklarım ne gizlerim Yalnızca onu özlerim Tabutta bile gozlerim Bakar gider dosta doğru

Caddeden sokaklara doğru sesler elendi, Pencereler kapandı, kapılar sürmelendi. Bir kömür dumanıyla tütsülendi akşamlar, Gurbete düşmüşlerin başına çöktü damlar... Son yolcunun gömüldü yolda son adımları, Bekçi sert bir vuruşla kırdı kaldırımları. Mezarda ölü gibi yalnız kaldım odamda: Yanan alnım duvarda, sönen gözlerim camda, Yuvamı çiçekledim, sen bir meleksin diye, Yollarını bekledim görüneceksin diye. Senin için kandiller tutuştu kendisinden, Resmine sürme çektim kandillerin isinden. Saksıda incelendi yapraklar senin için, Söylendi gelmez diye uzaklar senin için... Saatler saatleri vurdu çelik sesiyle, Saatler son gecemin geçti cenazesiyle, Nihayet ben ağlarken toprağın yüzü güldü, Sokaklardan caddeye doğru sesler döküldü...

Zahiriddin Muhammad Bobur podshohning pannevarasi Abu Zafar Muhiyiddin Muhammad Avrangzeb (taxtbezagi) Olamgirning qizi. Uning onasi Dilrasbonu Shohnavozxonning qizi bo’lib, Boburning Gulbadan begim ismli qiziga borib tutashadi. Zebunniso begim (1048 hijriy yil shavvol oyi) 1639 yil milodiy, fevral oyida Dehlida tug’ilgan. Uning otasi Avrangzeb (1618—1707) yoshligidanoq dindorligi bilan nom chiqargan edi. U riyokorlik bilan «umrimni ibodatda o’tkazmoq uchun Makkaga borib, bu dunyo ishlaridan qo’l yuvaman», deb yurar va oddiy xalqqa o’zini avliyo qilib ko’rsatardi. U otasi Shoh Jahon (shahzoda Xurram) qo’l ostidagi Dekan viloyatining hokimi edi. Ammo Shoh Jahonga qarshi bir necha marta isyonlar ko’taradi. Nihoyat, 1657 yilda, otasi Shoh Jahonning kasalligidan foydalanib, katta akasi Doro Shukuhni hokimiyatdan azl qilmoq uchun kichik akasi Shoh Shujo’ va ukasi Murod Baxshlar bilan ittifoq tuzadi. 1658 yilda akasi Doro Shukuhni  asirga olgach, otasi Shoh Jahonni ham taxtdan tushirib, ...