Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Said Ahmad - Tog‘ay Murodning qo‘shiqlari

Kechagina yosh yozuvchi, boshlovchi yozuvchi, deb yurgan qalamkashlarimiz endilikda nasrimizning yetakchi ijodkorlari bo‘lib qoldilar. Tog‘ay Murod ana shu ijodkor avlodning talantli vakilidir. Tog‘ay Murod adabiyotga tutab emas, yonib kirdi. Tog‘ay Murod qissalari sof milliy o‘zbek qissalari. Tog‘ay Murod qissalarida tasvirlangan odamlarga boshqa xalq libosini kiydirsangiz ham o‘zbekligi bilinib turadi. Ularning xulq-atvori ham boshqa xalqqa aslo o‘xshamaydi. Shu vaqtgacha qiyofasi noaniq, bir-biridan farq qilmaydigan, shapka kiydirsang rus, qorako‘l papax kiydirsang ozarbayjon, telpak kiydirsang qozoq, yoqasiga kashta tikilgan ko‘ylak kiydirsang ukrain bo‘lib ketaveradigan taxminiy odamlar qissalarimizning asosiy qahramonlari bo‘lib keldi. Bu o‘z xalqining milliy urf-odatlarini, his-tuyg‘ularini bilmaslikdan bo‘ldi, so‘qirko‘ngillik, so‘qirko‘zlikdan bo‘ldi. Biz Abdulla Qodiriyni salkam yetmish yildirki, boshimizga ko‘tarib kelamiz. Bunga sabab, Qodiriy milliy qahramonlar yaratdi. Ot...
En son yayınlar

Həcər Atakişiyeva - Zaur Ustac poeziyasında ana obrazı və analıq məfhumunun bədii ifadəsi

Həcər Atakişiyeva “Yazarlar” jurnalının redaktoru və  Yaradıcılıq Komissiyasının sədri,  ədəbiyyatşünas-tənqidçi  Xülasə. Azərbaycan ədəbiyyatında ana obrazı milli-mənəvi dəyərlərin, məhəbbətin, mərhəmətin, fədakarlığın və mənəvi saflığın ifadə olunduğu mühüm poetik obrazlardan biridir. Ana yalnız ailə daxilində müəyyən bir sosial-mənəvi statusu ifadə etmir, həm də xalqın yaddaşını, milli dəyərlərini və mənəvi dünyasını gələcək nəsillərə ötürən simvolik obraz kimi çıxış edir. Müasir Azərbaycan poeziyasında bu ənənə müxtəlif fərdi poetik üslublarda davam etdirilir. Zaur Ustac yaradıcılığında da ana obrazı və analıq anlayışı insanın mənəvi dünyası, ailə münasibətləri, doğmalıq, vətən, uşaqlıq və milli-mənəvi dəyərlərlə əlaqəli şəkildə təqdim olunur. Şairin poetik dünyasında ana həm real həyatın doğma və əziz insanı, həm də mərhəmət, sədaqət, fədakarlıq və mənəvi dayaq anlayışlarının daşıyıcısıdır. Məqalədə Zaur Ustac poeziyasında ana obrazının funksional xüsusiyyətləri, an...

Aşık Veysel - Aldanma Cahilin Kuru Lafına

  Aldanma cahilin kuru lafına Kültürsüz insanın külü yalandır Hükmetse dünyanın her tarafına Arzusu hedefi yolu yalandır Kar suyundan süzen çeşme göl olmaz Gül dikende biter diken gül olmaz Diz diz eden her sineğin bal'olmaz Peteksiz arının balı yalandır İnsan bir deryadır ilimle mahir İlimsiz insanın şöhreti zahir Cahilden iyilik beklenmez ahir İşleği ameli hâli yalandır Cahil okur amma alim olamaz Kâmillik ilmini herkes bilemez Veysel bu sözlerin halka yaramaz Sonra sana derler deli yalandır

Şeyh Galib - Gazel (Münâsibdir be-gâyet rûh-ı râha kâlıb-ı mînâ)

Münâsibdir be-gâyet rûh-ı râha kâlıb-ı mînâ Felâtunâ sezâdır câme-i Câmasb-ı mînâ Hevâ-yı aşk eyler sohbet-i tevhîdi ayni şevk Sadâ-yı kulkul olmuş bâng-i yâ Rab yâ Rab-ı mînâ Olur lebrîz-i sahbâ mest olmaz hürmetin bilmez Dil-i rindândan vâsidir el-hak mezheb-i mînâ Degil reng-i hına küstâh düşmüş âb-rû dökmüş Ayağ-ı sâkîye gül-bûse nakş etmiş leb-i mînâ Hârim-i aşk-ı rûşen kılmaIa çok âteş ister çok Surâhiveş serâser şu’ledir şem’-i şeb-i mînâ Açar her lahzâda bin rind-i mahmûrun gözün hala Habâb-ı mey degilken dahi tıfl-ı mekteb-i mînâ Gelû- gîr eylemez bûy-ı vefâ-yı gonce-i tab’a Dehân-ı dilrübâdan teng-i terdir meşreb-i mînâ Edip bir reng o gül-rûya yine kendi çekilmekdir Hemân Gâlib bu gûne ser-fürûdan matlab-ı mînâ

Ahmet Haşim - Bir Yaz Gecesi Hâtırası

İşveyle, fısıltıyla, gülüşle, Olmuş şeb-i sevdâ yine bî-hâb Oklar gibi saplanmada kalbe, Düştükçe semâdan yere mehtâb…   Bûseyle kilitlenmiş ağızlar Gözler neler eyler, neler işrâb; Uçmakta bu âteşli havâda Vuslat demi bir kuş gibi bî-tâb. ----------------------- Şeb-i sevdâ: Sevda Gecesi Bî-hâb. Uykusuz mehtâb: Ay ışığı bûse: Öpme, öpücük işrâb: Şerbet, dolaylı anlatım, ima etme vuslat: Kavuşma Bî-tâb: Güçsüz.

Həcər Atakişiyeva - S.S.Axundovun “Nurəddin” hekayəsinin əxlaqi-tərbiyəvi mahiyyəti

Süleyman Sani Rzaqulu bəy oğlu Axundov oktyabr ayının 21-i 1875-ci ildə Şuşa şəhərində bəy ailəsində anadan olmuşdur. Süleyman Sani Axundov psixoloji, pedaqoji biliyə malik olan bir müəllim idi. O, maarif işini Qarabağ və Zəngəzurda məktəb, uşaq evi, klub, qiraətxana və başqa mədəni-maarif ocaqlarının açılmasına sərf etmişdir və Azərbaycanda mədəni maarif işlərinin möhkəmlənməsinə xidmət edirdi. Süleyman Sani Axundov mart ayının 29-u 1939-cu ildə Bakıda vəfat edib və qəbridə Bakıda Fəxri xiyabandadır. S.S.Axundovun “Tamahkar”, “Dibdat bəy”, “Türk birliyi”, “Molla Nəsrəddin Bakıda”, “Çərxi-fələk”, “Qaranlıqdan işığa”, “Şahsənəm və Gülpəri”, “Bir eşqin nəticəsi”, “Səadət zəhmətdədir”, “Eşq və intiqam” kimi pyesləri var. Süleyman Sani Axundovun yaradıcılığında ideya məzmununa görə seçilən əsərlərindən biri də “Nurəddin” hekayəsidir. Görkəmli yazıçısının «Qorxulu nağıllar» silsiləsindən olan «Nurəddin» hekayəsində yazıçı yaxşılıqla yamanlığı, xeyirxahlıqla bədxahlığı qarşı...

Gevheri - Ey Benim Nazlı Cânânım

Ey benim nazlı cananım Severim kimseler bilmez Bir iştir geldi başıma Çekerim kimseler bilmez Bak şu kalbimin işine Saldı sevdayı başıma Gece gün aşk ateşine Yanarım kimseler bilmez Varın söylen şu hayına Girmesin benim kanıma Bir ateş düştü canıma Tüterim kimseler bilmez Gevheri ümidim Hak'tan Yandı bu bağrım firaktan Ey efendim derd-i aşktan Ölürüm kimseler bilmez

İbrahim Agah Çubukçu - Bir Sır Bizi Çeker Durur

Bir oluktan gelen sular Şırıl şırıl akar durur Başlarda ki mahzun gözler Derin derin bakar durur Bitmez ateş girenleri Hakk'a gönül verenleri Hakikate erenleri Alev alev yakar durur Aşıkların nefesinde Bülbüllerin hoş sesinde Yıldızların ötesinde Bir sır bizi çeker durur Kör şeytanın hileleri Zalimlerin gülleleri Çaresizin çileleri Can evini yıkar durur Aşk ırmağı bizde doğar İki gözden yağmur yağar Aşk tarife nasıl sığar Kalpte şimşek çakar durur Gidenlerin adı yoktur Dertli gönlün tadı yoktur Avutacak dadı yoktur Dünya bizi sıkar durur Bu dünyada çoktur bela Agah girdi sırlı yola Sabah ola hayır ola Boş şeylerden bıkar durur

Sherzod Ortiqov - Raxmaninov Sonatasi (hikoya)

Nilufar oʻzida yoʻq xursand edi. Nihoyat, u pianino qarshisida oʻtirib, oʻzi sevgan bastakorning sonatasini partiturasiz, hech bir yerida hato qilmay ijro eta oldi. Uning uchun bu haddan tashqari quvonchli yangilik boʻldi. Chunki,  haftalab buning uddasidan chiqa olmayotgan, qancha harakat qilmasin, intilishlari besamar ketayotgan edi. Oxiri tinimsiz va mashaqqatli mehnati taqdirlandi mana. Endi u uzoq kutilgan ilk konsert dasturida Raxmaninovning mashhur “re-minor” sonatasini partiturasiz, bemalol ijro etishi mumkin. Xuddi shunday. Partituraga ortiq ehtiyoji yoʻq bu sonata boʻyicha.  Shuni oʻylarkan, uning shodligi sarhad bilmas, oʻzini qoʻyarga joy topolmay goh hayajonlanib toʻq qizil pianinosi oldiga borar, goh xona devorlariga osilgan bastakorlarning suratlariga tikilgancha u yoqdan bu yoqqa yengil odimlardi. Hatto, balerinalarga oʻxshab oyoq uchida raqsga tushib ketgisi kelar, biroq xonada hech kim boʻlmasa-da, iymanib fikridan qaytardi. Mabodo egizaklari hozir yonida boʻ...

Süleyman Sani Axundov - Nurəddin

Qafqazda Hacı Nəsir adlı bir tacir sakin idi. Bu tacirin Həlimə adlı arvadı camalda gözəl olduğu kimi, xasiyyətdə də gözəldi. Bu arvadın dünyada övladsızlıqdan başqa bir qəm, qüssəsi yox idi. Axırda bunların bir oğlu oldu. Hacı Nəsir o gün oğlunun təvəllüdünü şadlıq edib, şəhərin fəqir-füqərasına pul və xörək payladı. Oğlunun adını Nurəddin qoydular. Bir dəfə Hacı Nəsir oğlu üçün kibrit qutusu irilikdə bir “Gülüstan” kitabı gətirmişdi. Həlimə bu qəribə şeyi haradan aldığını soruşduqda Hacı Nəsir cavab verdi: –Bir gün bazardan qayıdarkən, bir nəfəri körpü üstündə ağlayan gördüm. Mən dayanıb bunun səbəbini soruşdum. Kişi dedi: – Mən bir kasıb adamam. Əslim iranlıdır. Əldə xırdavat satmaqla üç yüz manat pul düzəldib buraya gəldim ki, mal alıb aparam. Bir saat bundan qabaq pulumun hamısını cibimdən çıxartmışlar. Bu kişinin halına ürəyim yandı. Cibimdən üç yüz manat çıxarıb dedim: – Al, kişi, bu sənin üç yüz manatın, get mal al, kəsbindən qalma. Qazanıb, sonra pulumu qaytararsan. İndi isə b...