Kendinize yakın ve değer verdiğiniz insanlar hakkında bir şeyler söylemenin o kadar zor olduğunu bilmezdim. Her gün görüştüğün, defalarca sohbet ettiğin dostunun faziletleri sana oldukça sırada bir şey gibi görünürmüş. O cömert mi, cimri mi, hoşgörülü mü, aç gözlü mü, dostlarına vefalı mı, başkalarının derdiyle dertlenir mi gibi özelliklerine nedense pek dikkat etmezsiniz. Bu herkesin alışılmış davranışı der ilgilenmezsiniz. Kabiliyetli, her zaman halkın sevgisini ve dostluğunu kazanan bir insan olan yazar Ötkir Haşimov hakkında bir şeyler yazayım  diye o kadar çaba sarf ettim de birkaç satır yazamadım. Bir bilgin, ulu bir çınarı tepeden dibine kadar göreyim derseniz uzaktan bakın; eğer yakından bakarsanız onun yalnız bir kısmını görebilirsiniz demiş; uzaktan bakarsanız bütün ihtişamı ile görürsünüz demiş. Bu çok bilgece bir söz. Ressam da çizmekte olduğu eserini kaç kez birkaç adım geri çekilerek seyreder. Ben, Ötkir’i  birazcık uzaktan görmek istedim… İşte ondan sonra mucize...

O‘zingga yaqin va kadrdon odam haqida biron gap aytish shunchalar qiyin bo‘lishini bilmas ekanman. Har kuni ko‘rishadigan, necha martalab gaplashadigan do‘stingning fazilatlari senga juda oddiy bir narsa bo‘lib qolarkan. U saxiymi, baxilmi, bag‘ri kengmi, fe’li tormi, do‘stiga vafodormi, birovning qayg‘usiga qayg‘udoshmi, negadir e’tibor bermas ekansan. Bu hammaga xos odat-da, deb qo‘yaqolarkansan. Iste’dodli, allaqachon xalq mehriga sazovor bo‘lgan yozuvchi O‘tkir Hoshimov to‘g‘risida bir nima yozay, deb shuncha urinaman, qani biron satr yozolsam. Bir donishmand agar azamat chinorni bo‘y-basti bilan ko‘ra-man, desang sal naridan turib qara, agar yonidan qarasang, uning faqat bir bo‘lagini ko‘rasan, uzoqdan qarasang butun salobati bilan ko‘rasan, degan ekan. Bu juda dono gap. Rassom ham yaratayotgan asarini necha martalab, orqaga bir-ikki qadam chekinib kuzatadi. Men ham O‘tkirni sal naridan turib ko‘rmoqchi bo‘ldim... Ana shundan keyin mo‘‘jizaga o‘xshagan bir holatni sezdim. Men unch...

Ilm-fan sayozlashib, o‘rnini oddiy axborotlarga bo‘shatib bergan, fikr qolipga tushib qolgan bir davrda kattayu kichik minbarlardan xuddi qasam ichganday mamlakatimizda millatlar va elatlar gullab-yashnayotgani, yaqin kelajakda barcha elu elatlar bir-birlariga butkul singishib ketishi haqida irod qilingan «otashin» nutqlar mavjud hayotni yolg‘on yashiqdan iborat tasavvurga ko‘mib tashlagan edi. Nihoyat, vulqon kabi portlagan hodisalar qog‘oz gulga o‘xshash yasama shiorlarni tilkalab itqitdi va… biz bugun nimalarga shohid bo‘lib turibmiz? Gapning ochig‘i — juda kam narsaga… Ko‘rish, kuzatish — tasavvur uyg‘otadi, hozir ko‘rgan-bilganingni umumlashtiradigan va oqilona xulosalar chiqaradigan payt. Keling, bir nazar tashlaylik, borki voqelikka bo‘lmasa-da, imkon darajasida, masalan, O‘zbekistonning madaniy hayoti bilan bog‘liq muammolarga nazar tashlaylik, mubohasa qilaylik. Hamsuhbatimiz — Odil Yoqubov, O‘zbekiston xalq yozuvchisi, jumhuriyat Yozuvchilar uyushmasining birinchi kotibi, SSS...

Jurnalning mazkur sonini (“Yoshlik”, 1988/2) tayyorlash chog‘ida redaktsiya xodimi Nurullo Otaxonov sevimli shoirimiz Erkin Vohidovning xonadonida bo‘lib, «Alisher Navoiy va zamondoshlarimiz» mavzusida o‘zini qiziqtirgan savollar bilan murojaat etdi. O‘sha suhbat hukmingizga havola qilinmoqda.

—Erkin aka, avvalo O‘zbekiston SSR xalq deputati, Oliy Kengashimiz Oshkoralik qo‘mitasining raisi sifatida, oshkoralikning jumhuriyatimizdagi bugungi ahvoli to‘g‘risida gapirib bersangiz. — O‘zbekistonda oshkoralik, so‘z erkinligi bobida ma’lum qadamlar ilgari qo‘yildi. Masalan, Oliy Kengashimiz sessiyalarining oynai jahon orqali to‘liq namoyish etilishi ham oshkoralikning bir ko‘rinishi. Ammo o‘zimizni Rossiya, Boltiqbo‘yi, Ukraina, Belorussiya, Gurjiston va boshqa regionlarga solishtirib ko‘rsak, bizda oshkoralik yo‘q darajada. Bu ko‘pchilikka ma’lum.

  Tog‘ay Murodning betakror qissa va romanlari ming-minglab kitobxonlar yuragidan joy oldi, qalbini larzaga soldi. Ularni yig‘lab-yig‘lab o‘qidik, kulib-kulib o‘qidik. Chuqur insoniy dard bor edi bu asarlarda, kulgu aralash iztiroblar bor edi… Mutolaa davomida o‘quvchi o‘zida qandaydir ruhiy tozarishni his etadi, ko‘nglida chin insoniy tuyg‘ular uyg‘onadi.

  – Odatda, ta’qiblar, tazyiqlar va zug‘umlar ijodkorni jim yurishga majbur etishi mumkin. Bunga uzoq-yaqin o‘tmishimizdan ko‘plab misollar topsa bo‘ladi. Siz – ana shunday fikrni erkin aytish qiyin kechgan turg‘unlik zamonlarida publitsistik maqolalar, hatto she’riy majmualarga taqrizlar yozgan ijodkor – oshkoralik boshlangach, nimagadir jim bo‘lib ketdingiz. Buni yaqinda o‘zingiz ham matbuot orqali, meni oshkoralik gung qildi, deb tan oldingiz. “Gunglik”ning boisi nimada?

  Sanobar To‘laganova  (filologiya fanlari nomzodi):  Ustoz, bugungi suhbatni adabiyot va adabiy shaxsiyat mavzusiga bag‘ishlasak. Buyuk adabiyotni ulkan shaxslar yaratadi. Shaxsiyat va adabiyot bir-biriga bog‘liqmi yoki ayro tushunchalarmi? Sizningcha, adabiy shaxsiyat tushunchasining mohiyati nimadan iborat?