Dilimiz ve Edebiyatımız

Bir devr-i şeamet, yine çiğnendi yeminler; Çiğnendi, yazık, milletin ümmid-i bülendi! Kanun diye topraklara sürtündü cebinler; Kanun diye, kanun diye kanun tepelendi... Bihude figanlar yine, bihude eninler. Eyvah! otuz üç yıl o zehir giryeleriyle, Hüsranları, buhranları, ehvali, melali, Amal-ü devahisi ve sulh-ü seferiyle Bir sel gibi akmış, mütevekkil, mütehali. Yazsın bunu tarih-i iber hatt-ı zeriyle! Ey bir dem-i rüya gibi geçmiş kara günler, Bir lahza edin seyr-i cahiminizi tekrar, Dönsün bize o derin nazra-i muğber. Heyhat! otuz üç yıl, otuz üç yıl bütün ekdar Heyhat! ne bir ders, ne bir fikr-i mukarrer Silmez fakat elvahını tarih-i muanit, Doksan beşi aç! gölgesi bir tac-ı harisin Saklar mütelaşi, mütereddit, mütemerrit Evca-ı şebengizini bir yevm-i habisin. Hala o vesavis, o desayis, o mefasit. Hala o şebin zeyl-i temadisi bu ezlam, Hala o cehalet, o tecahül ve o techil, Hala vatan hissesi bir tude-i alam, Hala düşünen başlara hep latme-i tenkil, Hala sırıtan dişlere hep lokma-i...

‘Âşıklarıñ eglencesi ism-i zâtıñ yâ Rabbenâ Cânlarınıñ diñlencesi zikr-i zâtıñ yâ Rabbenâ Fazlıñ kime beyân olur gizli râzı tuyan olur Aña katı ‘ayân olur keşf-i zâtıñ yâ Rabbenâ Ne gelmiş ne gelesidür ne olmuş ne olasıdur Ne bulmuş ne bulasıdur misl-i zâtıñ yâ Rabbenâ Halkıñ çogı hakkı bilmez ancalar râh arar bulmaz Degmelere nasîb olmaz vasl-ı zâtıñ yâ Rabbenâ Gerçek erleriñ hâlıdur gideniñ ugrar yolıdur Cümle ‘âleme tolıdur hüsn-i zâtıñ yâ Rabbenâ Hûr-i cinân sohbetine magrûr olma devletine İremezler lezzetine kurb-ı zâtıñ yâ Rabbenâ Cezb eyleseñ kime seyrden eger giçden eger irden Hergiz ayrılmaz nazardan resm-i zâtıñ yâ Rabbenâ Bahr-ı mugrıkdur dalınmaz bu bahra gavvâs bulınmaz Lâ-te‘ayyündür bilinmez künh-i zâtıñ yâ Rabbenâ Bilen sensin ‘ilme’l-yakîn gören sensin ‘ayne’l-yakîn Bulan sensin hakka’l-yakîn bahr-ı zâtıñ yâ Rabbenâ Seni bildüm diyen bilmez seni buldum diyen bulmaz Dile gelüp şerh olınmaz vasf-ı zâtıñ yâ Rabbenâ Bilmeyenler bildüm sanur bulmayanlar buldum sanur Görmeye...

Muallâ dûd-mân-ı evliyâdır matbah-ı Monlâ Dil ü câne ocaI-ı kimyâdır mâtbâh-ı Monlâ Çerâğ-ı pür-ziyâsı sırr-ı âteşbâzdan yanmış Bütün pervânegân-ı aşka câdır matbah-ı Monlâ Anâ rûhsûdedir âteşperestân-ı mâhâbbet hep Semender-hâne-i mihr-ü vefâdır matbah-ı Monlâ Çekilmişdir simât-ı nî’met-i elvân-ı âfâka Halîl-i aşka gülzâr-ı safâdır matbah-ı Monlâ Semâ’-ı dest-efşânı sanırsın nevniyâzanın Matâr-ı tâirân-ı kibriyâdır matbah-ı Monlâ Yeter fakr ehline yüzler karası mâye-i râhmet Makâm-ı hıdmet-i Âl-i Âbâdır matbah-ı Monlâ Alır ehl-i velâyet kısmetin bir bir o dergehden Kerâmet kânıdır kenz-i Hudâdır matbah-ı Monlâ Nihâyet ibtidâya ric’at olmuş seyyidül kavme Bakılsa zîr-i hatt-ı istivâdır matbah-ı Monlâ Havâlanmâ sakın âvâre gezme aşiyân-gir ol Kebûter-hâne-i sıdk u safâdır matbah-ı Monlâ Giren müştâkdır ol dûd-mâne girmeyen müştâk Misâl-i Kâ’be bir hayret-fezâdır matbah-ı Monlâ Tecerrüd-pîşe derd-endişe lâzımdır taleb-kârî Aceb germ-âbe-i ibret–nümâdır matbah-ı Monlâ Yâraşmışdır gürûh-ı ...

Türk dünyasının tarihi, etnojenezi ve devlet gelenekleri üzerine araştırmalarıyla tanınan yazar ve araştırmacı Yunus Oğuz'un "Türk Etnonimleri ve Gelenekleri" adlı kitabı Türk okurların kullanımına sunuldu. Bilge Tonyukuk Yayınevi tarafından yayımlanan kitapta yazar, Türk etnik adının kökenini, Türk halkının oluşumunu ve eski tarihinin çeşitli yönlerini inceliyor. Eserde, günümüz Türklerinin kökeni ve gelişimiyle ilgili iki ana teori olduğu belirtiliyor. Yazar, 19. yüzyıldan beri oluşan ve uzun yıllar boyunca ana bilimsel yaklaşım olarak sunulan teoriye farklı bir bakış açısı getiriyor. Kitapta, eski Çarlık Rusyası ve daha sonra Sovyetler Birliği'nin siyasi etkisi sonucunda, Türklerin anavatanının yalnızca Orta Asya olduğu görüşünün yaygınlaştığı belirtiliyor. Yazar, bu teorinin siyasi faktörlerin etkisiyle ön plana çıktığını vurguluyor ve Türk tarihinin daha geniş bir coğrafi ve tarihi bağlamda incelenmesinin önemini ortaya koyuyor. Yunus Oğuz, eserinde Türklerin etn...

Hayyam ki her bahsi açar sâgarden Bahsetmedi cennette akan Kevser'den Gül sevdi şerâb içti gülüp eğlendi Zevk aldı tırâşîde rubâîlerden 

Yalnız Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının bu il 100 illik yubileyini çox böyük təntənə ilə qeyd etdiyi Birinci Türkoloji Qurultay nə təcavüzkar çarizm dövründə, məsələn, XX əsrin əvvəllərində, nə də sovet hakimiyyətinin "güclənərək" irticaçı xarakter aldığı 30-cu (və ondan sonrakı) illərdə keçirilə bilərdi. Türk xalqlarının milli maraqlarının, türk ziyalılarının bu maraqları elmi əsaslarla həyata keçirmək iddialarının məhsulu olan Qurultayı, çox əlamətdardır ki, dövrün (və dünyanın) həm mədəni-intellektual, həm də siyasi-ideoloji qüvvələri dəstəkləmişlər. Bizim günlərdə Birinci Türkoloji Qurultayın tarixi əhəmiyyətini azaltmağa, az qala, birbaşa sovet təhlükəsizlik orqanları tərəfindən keçirildiyini sübut etməyə çalışan bəzi "araşdırıcılar" peyda olmuşlar ki, onlar sovet dövrünə hər cür analitizmdən uzaq mücərrəd bir epoxa kimi baxırlar. Halbuki bu dövrün kifayət qədər mütərəqqi mərhələləri olmuşdur. Sovet hakimiyyəti 20-ci illərdə hər nə qədər sinfi mübarizə...

Kuz yoysa ham yo‘llarga xazon, Qor ko‘msa ham borliqni butun, Ko‘klam kelib,ursa ham xandon, Eshigingdan o‘taman bir kun. Sochlaringga tushsa hamki oq, Peshanangni bossa ham ajin, Kirganda ham gavdangga titroq, Eshigingdan o‘taman bir kun. Mayli,shunda tanimasang ham, Yoki desang ko‘rmayin turqin, Yoshim yutib, boshim qilib xam, Eshigingdan o‘taman bir kun. Meni demay yumsang ham ko‘zing, Xonang qolsa zulmatga tutqun, Xotirangga sham bo‘lib o‘zim, Eshigingdan o‘taman bir kun. Vaqtim etib chiqsa bu jonim, Dardlarimga yasalsa yakun, Bu dunyoni tark etar onim Eshigingdan o‘taman bir kun.

Irmağım taştı bugün. Fidanlar şaştı bugün: Gözümde yaştı bugün Gönlümün dilekleri... Bu tufan yükselirken Hep sizi düşündüm ben: Daha mı ince sizden Bir kızın bilekleri? Büyük çamlar yıkarak Denize koşan ırmak Size nasıl kıyacak Kızıl dağ çilekleri...

Farkında değildik göğe ermiş serimiz Şimdengerü gülzâr- ı suhan'dir yerimiz Gitmiş haber-î neşvesi Hayyâm'a kadar Haz vermiş ahibbâ'ya rubâîlerimiz. 

ESERİN ADI: BİR TEREDDÜDÜN ROMANI ESERİN YAZARI : PEYAMİ SAFA YAYINEVİ VE ADRESİ  : ÖTÜKEN YAYINEVİ BASIM YILI   : 1990 ESERİN KONUSU: Kitapta, bir Yazar’ın iki kadın arasındaki tereddüdünden ve insan hayatında tereddütlerin ne denli engelleyici faktörler olduğundan bahsedilmektedir.Ayrıca kadının toplumda ve ailede olması gerektiği konum hakkında yorumlarla bereaber sosyal çıkmazlarımız olan herseyi kalıplara sığdırma anlayışımızın çarpıklığına değinilmiştir.Bununla birlikte  insanlar için hiç bir şeye inanmadan yaşamanın ne denli ağır ve bunaltıcı olduğu ifade edilmiştir. ESERİN ÖZETİ: Kitapta bir muharririn iki kadın arasındaki tereddüdünden bahsedilmiştir.Mualla, yazarın kitaplarından birini okumaya başlar. Daha sonra yazarla tanışma fırsatı bulur. Yazar mualladan hoşlanır ve O’na evlenme teklif eder.Ancak hemen karar vermemesini iyice düşünmesini,vereceği olumsuz bir kararın kendisini üzmeyeceğini söyler. Bu arada Vildan adında başka bir kadın yazara ilgi...

Türkün dilitək sevgili, istəkli dil olmaz, Ayrı dilə qatsan bu əsil dil əsil olmaz. Öz ləfzini farsa, ərəbə qatmasa şair, Şerin oxuyanlar, eşidənlər kəsil olmaz, Şerin gərək ehsas ilə riqqətlə qanşsın, Kənd əhli bilirlər ki, doşabsız xəşil olmaz. Məndən də nə zalım çıxar, oğlum, nə qisasçı, Bir dəfə bunu anla, ipəkdən qəzil olmaz. Ötməz, oxumaz bülbülü salsan qəfəs içrə, Dağ-daşda doğulmuş dəli ceyran həmil olmaz. Sözlər də cəvahir kimidir, əsli bədəldən Təşxis verən olsa, bu qədər zir-zibil olmaz. Sağ gündə dolar taxta-tabaq ədviyə ilə, Onda ki, nənəm sancılanar, zəncəfil olmaz. Şair ola bilməzsən, anan doğmasa şair, Missən, a balam, hər sarıköynək qızıl olmaz. Çox da ki, Sərabın suyu var, yağ, balı vardır, Başı ərşə də çatdırsa, Sərab Ərdəbil olmaz. İnsan odu, tutsun bu zəlil xalqın əlindən, Allahı sevərsənsə, bu insan zəlil olmaz. Millət qəmi olsa, bu cocuqlar çöpə dönməz, Ərbablarımızdan da qarınlar təbil olmaz. Məndən də nə zalım çıxar, oğlum, nə qisasçı, Bir dəfə bunu qan ki, ipə...

Kun yoyilib ketganiga qaramasdan Nozima erta turish odatiga xilof tarzda shifoxonaning o‘zi uchun ajratilgan, derazasi kunchiqishga qaragan xonasida bir o‘zi yolg‘iz, tashqi dunyo bilan bittagina bog‘lab turgan vosita — deraza tomonga qarab yonboshlagancha ko‘zlarini yumib yotardi. Uning xonasi keng, yorug‘ va barcha qulayliklari bor edi. Devorlari-yu butun jihozlari, pardalaridan tortib choyshablarigacha bo‘lgan hamma narsasi moviy rangda edi. Bir qarashda u uxlayotgandek tasavvur uyg‘otar, uzun qora sochlari parishon, tartibsiz sochilgancha butun yostig‘ini qoplagandi. Qo‘sh qanotlarining biri keng yotoqdan pastga tushib, polga tegay- tegay deb turar, ikkinchisi esa xuddi ustiga chopon tashlab qo‘yilganga o‘xshab uning tizzasigacha yopib turardi. Nozimaga ajratilgan xona katta bir binoning yettinchi qavatida bo‘lib ayvondan butun atrofni tomosha qilish mumkin edi. Ammo Nozima bu ishni har kuni bir necha martalab bajargani uchun qizig‘i ham qolmagandi. Xonasidagi butun jihozlar uni ze...

Tazelendi alem nevbahar oldu Gel efendim Şam'a doğru gidelim Açıldı her taraf sebzezar oldu Gel efendin Şam’a doğru gidelim Tîg-i gam vurarak hasmını hakla Okunu düşmanın bağrında sakla Küheylan at ile kargı mızrakla Gel efendim Şam'a doğru gidelim Andelipsiz bağda hem gülşen olmaz Gönüller gamlıysa asla şen olmaz Bu diyarlar bana hem mesken olmaz Gel efendim Şam’a doğru gidelim Iyş edelim mest-i müdam olunca Çamlıbel’de çay kenarı bulunca Eğlenelim ruz-i kasım gelince Gel efendim Şam’a doğru gidelim Bilelim efendim aşk-ı giriftar Amma ara yerde olmaya ağyar Bir Gevheri bir sen bir de hizmetkar Gel efendim Şam'a doğru gidelim

Alfabe değiştirme meselesi, dünyanın çeşitli yerlerindeki Türk halklarının özel önem verdiği ve yirminci yüzyılın başından itibaren üzerinde çalıştığı bir konuydu. Arap harflerini öğrenmede karşılaşılan zorluk ve milli değerlerimizi savunmak, gelenek ve göreneklerimize sahip çıkmak için Rus ve Arap alfabelerinin kullanımını durdurma fikri, birçok düşünürümüzü meşgul etti ve aynı zamanda harekete geçmeye teşvik etti. Bu arzunun en yüksek tezahürünü Birinci Türkoloji Kongresi'nde görebiliriz. Birkaç hafta önce yüzüncü yıldönümü vesilesiyle akademik çevrelerde saygıyla anılan söz konusu kongre, Türk halklarının birleşik bir iletişim kurmasını ve tarihlerini, edebiyatlarını, etnografyalarını ve kültürlerini korumayı amaçlıyordu. Kongrede bir dizi önemli karar alınmış olmasına rağmen, Stalin rejiminin acımasızlığı alınan kararların uygulanmasını engelledi. Kongrede kabul edilen ve planı hazırlanmaya başlanan, aynı zamanda Mustafa Kemal'in ısrar ettiği en önemli nokta, birleşik bir a...

Ey rûh-ı pâkinde ayân nûr-ı zât Sînesi âyîne-i vech-i sıfât Pertev-i hüsnünde nümâyân tamâm Sırr-ı Hudâ mâ-hasal-ı kâinat Sen urıcak vakt-ı semâ içre çarh Hem’ine pervâne olur şeş-cihât Hevk ile cân tâzelenir ben desem Nutk-ı safâ-bahşına rûhul-hayât Pertev-i envâr-ı cemâlin senin Aşk ile verdi dü-cihâna sebât Doldu tecelli-i Hudâdan sivâ Hems-i mahâbbet edicek iltifat Yandı o âteşle dil ü cânımız Etdi cemâlin velî keşf-i simât Âh minel-aşk ve hâlâtihî Ahraka kalbî bi-harârâtihî           *     *     * Görmegi istersen eger mahşeri Çarhda seyr eyle o meh-peykeri Aşk ile galtîde olup mihr-veş Salmada âlemlere nûr u feri Etmede nüh-kubbeyi envârâ gark Düpdüz edip bahter ü hâveri Gûy-sıfat pey-rev olup sen dahı Düş yola fark eyleme pâ vü seri Def ü celâcille semâ et hemân Alma kola bu felek-i çenberi Tutma kulak devrine ahkâmına Serserîdir serserîdir serserî Ben hele gayb eylemişken kendimi Âteş-i sevdâya düşelden beri Âh minel-aşk ve ...