Feyzi Halıcı - İstanbul Caddesi

Bu cadde İstanbul Caddesi,

Aziziye minaresinde çifte ezan

Nal sesleri, motor gürültüleri

Arasında kaybolursunuz bazan.

Bəxtiyar Vahabzadə – Gülüstan poeması

Azərbaycanın birliyi və 

istiqlaliyyəti uğrunda 

çarpışan Səttar xan, 

Şeyx Məhəmməd Xiyabani və 

Pişəvərinin əziz xatirəsinə 

İpək yaylığıyla o, asta-asta

Silib eynəyini gözünə taxdı.

əyilib yavaşca masanın üstə

Bir möhürə baxdı, bir qola baxdı.

Hüseyin Avni Dede - Giyotinsiz Karanfillere Ağıt

kendimden biliyorum

sizi de ağlatırlar bir gün

nasibi acılardan alırsınız

sizi de öksüz bırakırlar bu kentte

bu kentte boynu bükük kalırsınız

Yunus Emre - Dün gider gündüz gelür

Dün gider gündüz gelür gör niçesi uz gelür

Emr-i Hakk'un ser-be-ser cihâna düp-düz gelür

Karangulık sürilür ‘âlem münevver olur

Karangulık yirine nûrıla gündüz gelür

‘İbrete kalmaz mısın ya hod anlamaz mısın

Dinle kuşlar ünini niçe dürlü sâz gelür

Kuş hod yumurtayıdı yuva hod perdeyidi

Ün hod kudret ünidür bilmeyene kaz gelür

Dinle sözüm ma'nîsin anlayayum dirisen

‘Ârifün kulagına kudret üni tîz gelür

Bir bakgıl saga sola tagılma degme yola

Kudret bâgından sana gör niçe âvâz gelür

Söz issi sözin alur sûret toprakda kalur

Her kim bu hâli bilür kendözinden vaz gelür

‘Aklum bu yola gitdi beni benden iletdi

Yûnus'un yüki yitdi bilmeyene az gelür

---

dün: Tün, gece.

karangulık: Karanlık.

hod: Bizzat, kendisi.

Kayıkçı Kul Mustafa - Gel Ey Dilber

Gel ey dilber gel Allah'ı seversen
Gel ağlatma beni eller içinde
Ne acayip olur şu halk-ı alem
Söyleşirler bizi diller içinde

Abdulla Oripov - Birinchi muhabbatim

Kecha oqshom falakda oy bo‘zarib botganda,

Zuhro yulduz miltirab, xira xanda otganda,

Ruhimda bir ma’yuslik sokinlik uyg‘otganda,

Men seni esga oldim, birinchi muhabbatim,

Eslab xayolga toldim, birinchi muhabbatim.

Nesimi Çimen - Gel Göçelim Gönül, Gidelim Burdan

Bozuldu dünyanın lezzeti, tadı

Gel göçelim gönül, gidelim burdan.

Sevginin, saygının kalmadı adı,

Gel göçelim gönül gidelim burdan.

Victor Hugo - Geldim, Gördüm, Yaşadım

Değil mi ki o derin acılarımla şimdi

Buna destek olacak tek bir kolda yoksunum

Ve çocuklara bile zorlukla gülüyorum

Ve açmıyor içimi çiçekler renkleriyle

Anlamalıyım artık : Yaşadın yeterince!

Yağmur Atsız - Gece Gelen Konuk

Gözlerin nasıl bulanık

Gözlerin sisli bir orman

Saklı korkulardan sanık

Sanki kaçarkan vurulan

Kirpiklerin diken diken

Tel örgüler kirpiklerin

Yasak sınırlar geçerken

Geride kaybettiklerin

Dudakların nasıl ürkek

Ne kadar uzakta sesin

Sen gece gelen konuğu

Hiç kimsenin ve herkesin

Şair Eşref - Şarkı (Allah Aşkına)

Hasretinle gönlümü incitme Allah aşkına,

Ya götür birlikte yahut gitme Allah aşkına,

Sabr-ı Eyyüp üstüne bahsetme Allah aşkına,

Ya götür birlikte yahut gitme Allah aşkına!..

Sami Sefer Coşkun - Üsküdar

Üsküdar hep yerinde durur. 

Yolları ayıran ya harem

ya da Karacaahmet olur.

Alparslan Kunduz - Keçiyi Ormana Sokmadı Beyler

Her bir yere bina dikti çam dikti

Keçiyi ormana sokmadı beyler

Garip gönlümüze şimdi gam dikti

Niye balık baştan kokmadı beyler

Şair Eşref - Lâzımsa

Dolaş bâb-ı hükümette, bulursun yâd lazımsa,

Mezâristâna git bir işde ancak dâd lazımsa.

Terakki maksadınsa şimdi bir câsüs-i kâbus ol,

Hafiyye nâmın olsun bir şerefli ad lazımsa…

Büyükler evlerinden başka bin kârhane yaptırdı,

Utanma, sen de bir meyhane yap irâd lazımsa

Dilersen hoş geçirmek vaktini, gayet edebsiz ol,

Bırak mazlumu, koş zâlim için imdâd lazımsa…

(…)

Nedim - Târîh-i Berâ-yı Muʿallâ-hâne-i Kapûdân Mustafâ Pâşâ

Zihî beyt-i musannaʿ habbezâ cây-ı neşât-efzâ

Ki her bakdıkça andan zâhir olur bir güzel maʿnâ

Sherzod Ortiqov - Knyaz Andrey Bolkonskiy (esse)

Bolaligimda onamning sheʼrlar daftari boʻlardi. Muqovasiga oq atirgulning rasmi yopishtirilgan. Undagi sheʼrlarni tushunmasam-da, koʻpincha daftarni qoʻlimda ushlab oʻtirardim. Sakkiz yashar bolaga unda nimalar yozilganining deyarli ahamiyati boʻlmas, men faqat varaqlardim, qiziqishim sheʼrlarni hijjalab oʻqish va har bir sheʼrga ilova qilingan suratlarni  tomosha qilish bilan cheklanardi, xolos.

Həcər Atakişiyeva - Zaur Ustac yaradıcılığında folklor motivləri və ənənə

Həcər Atakişiyeva

“Yazarlar” jurnalının redaktoru və 

Yaradıcılıq Komissiyasının sədri, 

ədəbiyyatşünas-tənqidçi 

Məqalədə yaradıcılığında folklor motivləri və milli ənənələrin bədii ifadə xüsusiyyətləri araşdırılır. Müəllifin poeziyasında xalq yaradıcılığından gələn obrazlar, atalar sözləri, deyimlər, milli-mənəvi dəyərlər və folklor elementlərinin poetik funksiyası təhlil edilir. Tədqiqat göstərir ki, Zaur Ustac folklor irsindən yalnız mövzu mənbəyi kimi deyil, həm də bədii-estetik düşüncə tərzinin əsas komponenti kimi istifadə edir.

Ömer Seyfeddin - Mermer Tezgâh (Hikaye)

Câbi Efendi, öyle her ihtiyar gibi, sabahtan akşama kadar evinde pineklemezdi. Sonuçta yine ciddi bir işe elini sürmez, "Yiyeceğim var, içeceğim var! İş benim neme gerek?" derdi. Ama her sabah, güneş doğmadan kendini sokağa atardı.

Yegâne merakı dünyanın işlerini araştırmaktı. "Okur, yazar" güruhundandı. Fakat bu faziletini hiç kullanmıyordu. Kütüphanelerin önünden geçerken kendini tutamaz: "İşte cahillerin akıl ambarı!" diye gülümserdi. Onun fikrince kitaplar hakikatin üstürte gelişigüzel yığılmış birtakım zarif, süslü, kıymetli kerpiçlerdi. Bu kerpiçleri toplayıp bir tarafa atmayan, mümkün değil, hakikati göremezdi.

Hakikat kitapta değil, hayatın kendisindeydi. Kitaba inanan esir olur, zihni katılaşır, kafası kerpiçleşirdi. Hâlbuki ancak... Her gün değişen, hiçbir kavramın dar çerçevesine sığmayan hayat okumaya lâyıktı. Hayatın her adımında binlerce gariplik, binlerce sır... Binlerce dalavere gizliydi. İlim, hikmet, kültür, felsefe, anlayış hep hayatın içindeydi. Mesela elli senedir gezmekle bitiremediği şu İstanbul, "bir milyon küsur sayfalı" kocaman bir kitaptı.

Tevfik Fikret - Doksan Beşe Doğru

Bir devr-i şeamet, yine çiğnendi yeminler;

Çiğnendi, yazık, milletin ümmid-i bülendi!

Kanun diye topraklara sürtündü cebinler;

Kanun diye, kanun diye kanun tepelendi...

Bihude figanlar yine, bihude eninler.

Ümmi Sinan - Tevhid (‘Âşıklarıñ eglencesi ism-i zâtıñ yâ Rabbenâ)

‘Âşıklarıñ eglencesi ism-i zâtıñ yâ Rabbenâ

Cânlarınıñ diñlencesi zikr-i zâtıñ yâ Rabbenâ

Şeyh Gâlib - Kaside (Der Vasf-ı Şerîf-i Matbah-ı Latîf-i Tarîkat-i Mevleviyye Kaddesallahu Esrârahum)

Muallâ dûd-mân-ı evliyâdır matbah-ı Monlâ

Dil ü câne ocaI-ı kimyâdır mâtbâh-ı Monlâ

Çerâğ-ı pür-ziyâsı sırr-ı âteşbâzdan yanmış

Bütün pervânegân-ı aşka câdır matbah-ı Monlâ

Anâ rûhsûdedir âteşperestân-ı mâhâbbet hep

Semender-hâne-i mihr-ü vefâdır matbah-ı Monlâ

Çekilmişdir simât-ı nî’met-i elvân-ı âfâka

Halîl-i aşka gülzâr-ı safâdır matbah-ı Monlâ

Semâ’-ı dest-efşânı sanırsın nevniyâzanın

Matâr-ı tâirân-ı kibriyâdır matbah-ı Monlâ

Yeter fakr ehline yüzler karası mâye-i râhmet

Makâm-ı hıdmet-i Âl-i Âbâdır matbah-ı Monlâ

Alır ehl-i velâyet kısmetin bir bir o dergehden

Kerâmet kânıdır kenz-i Hudâdır matbah-ı Monlâ

Nihâyet ibtidâya ric’at olmuş seyyidül kavme

Bakılsa zîr-i hatt-ı istivâdır matbah-ı Monlâ

Havâlanmâ sakın âvâre gezme aşiyân-gir ol

Kebûter-hâne-i sıdk u safâdır matbah-ı Monlâ

Giren müştâkdır ol dûd-mâne girmeyen müştâk

Misâl-i Kâ’be bir hayret-fezâdır matbah-ı Monlâ

Tecerrüd-pîşe derd-endişe lâzımdır taleb-kârî

Aceb germ-âbe-i ibret–nümâdır matbah-ı Monlâ

Yâraşmışdır gürûh-ı Mevleviyye tavr-ı istiInâ

Kanâ’atden yapılmış bir bînâdır matbah-ı Monlâ

Nefes-bend-hâmûşi bî-nevâyı üzre mebnîdir

Fenâ Fillâhdır ayn-ı bekâdır matbah-ı Monlâ

Tasârrufdan te’ârrüfden hezerân pâye ber-terdir

Bîlir ehli ne vâlâ mültecâdır matbah-ı Monlâ

Ubûdiyyet ibâdet sırf ubûdetdir o menzîlde

Sipihr-i bendegîye irtikâdır matbah-ı Monlâ

Dürr ü gevherde mevcudâtda hişt ü seng i mermerde

Mükemmel bir serâ-ı dil-küşâdır matbah-ı Monlâ

Anun her dâne nârı bir enâr ü hârı bir güldür

Cefâ resminde bir bâğ-ı safâdır matbah-ı Monlâ

Olup âdem safâsın sürmedim Gâlib o firdevsin

Dahı hâlâ gözümde tûtiyadır matbah-ı Monlâ

Yunus Oğuz'un Bir Kitabı Daha Türkiye'de Yayımlandı

Türk dünyasının tarihi, etnojenezi ve devlet gelenekleri üzerine araştırmalarıyla tanınan yazar ve araştırmacı Yunus Oğuz'un "Türk Etnonimleri ve Gelenekleri" adlı kitabı Türk okurların kullanımına sunuldu.

Bilge Tonyukuk Yayınevi tarafından yayımlanan kitapta yazar, Türk etnik adının kökenini, Türk halkının oluşumunu ve eski tarihinin çeşitli yönlerini inceliyor. Eserde, günümüz Türklerinin kökeni ve gelişimiyle ilgili iki ana teori olduğu belirtiliyor. Yazar, 19. yüzyıldan beri oluşan ve uzun yıllar boyunca ana bilimsel yaklaşım olarak sunulan teoriye farklı bir bakış açısı getiriyor.

Kitapta, eski Çarlık Rusyası ve daha sonra Sovyetler Birliği'nin siyasi etkisi sonucunda, Türklerin anavatanının yalnızca Orta Asya olduğu görüşünün yaygınlaştığı belirtiliyor. Yazar, bu teorinin siyasi faktörlerin etkisiyle ön plana çıktığını vurguluyor ve Türk tarihinin daha geniş bir coğrafi ve tarihi bağlamda incelenmesinin önemini ortaya koyuyor.

Yunus Oğuz, eserinde Türklerin etnik kimliği, kadim adet ve görenekleri, devlet yapısı ve gelenek sistemine ilişkin çeşitli kaynaklara atıfta bulunarak okuyuculara alternatif bir bilimsel bakış açısı sunmaya çalışmaktadır.

"Türk Etnolojisi ve Gelenekleri" kitabı, Türk tarihi, etnolojisi ve kültürel mirası üzerine çalışan araştırmacılar, tarihçiler, öğrenciler ve Türk dünyasının geçmişiyle ilgilenen geniş bir okuyucu kitlesi için hazırlanmıştır.

Yahya Kemal Beyatlı - Rubai (Hayyam ki her bahsi açar sâgarden)

Hayyam ki her bahsi açar sâgarden

Bahsetmedi cennette akan Kevser'den

Gül sevdi şerâb içti gülüp eğlendi

Zevk aldı tırâşîde rubâîlerden 

Nizami Cəfərov - Azərbaycan Prezidentinin Birinci Türkoloji Qurultay haqqında sərəncamları

Yalnız Azərbaycanın deyil, bütün türk dünyasının bu il 100 illik yubileyini çox böyük təntənə ilə qeyd etdiyi Birinci Türkoloji Qurultay nə təcavüzkar çarizm dövründə, məsələn, XX əsrin əvvəllərində, nə də sovet hakimiyyətinin "güclənərək" irticaçı xarakter aldığı 30-cu (və ondan sonrakı) illərdə keçirilə bilərdi. Türk xalqlarının milli maraqlarının, türk ziyalılarının bu maraqları elmi əsaslarla həyata keçirmək iddialarının məhsulu olan Qurultayı, çox əlamətdardır ki, dövrün (və dünyanın) həm mədəni-intellektual, həm də siyasi-ideoloji qüvvələri dəstəkləmişlər.

Omon Matjon - Eshigingdan o'taman

Kuz yoysa ham yo‘llarga xazon,

Qor ko‘msa ham borliqni butun,

Ko‘klam kelib,ursa ham xandon,

Eshigingdan o‘taman bir kun.

Sochlaringga tushsa hamki oq,

Peshanangni bossa ham ajin,

Kirganda ham gavdangga titroq,

Eshigingdan o‘taman bir kun.

Mayli,shunda tanimasang ham,

Yoki desang ko‘rmayin turqin,

Yoshim yutib, boshim qilib xam,

Eshigingdan o‘taman bir kun.

Meni demay yumsang ham ko‘zing,

Xonang qolsa zulmatga tutqun,

Xotirangga sham bo‘lib o‘zim,

Eshigingdan o‘taman bir kun.

Vaqtim etib chiqsa bu jonim,

Dardlarimga yasalsa yakun,

Bu dunyoni tark etar onim

Eshigingdan o‘taman bir kun.

Ömer Bedrettin Uşaklı - Dağ Çilekleri

Irmağım taştı bugün.

Fidanlar şaştı bugün:

Gözümde yaştı bugün

Gönlümün dilekleri...

Bu tufan yükselirken

Hep sizi düşündüm ben:

Daha mı ince sizden

Bir kızın bilekleri?

Büyük çamlar yıkarak

Denize koşan ırmak

Size nasıl kıyacak

Kızıl dağ çilekleri...